Bina Giriş Kapısı Kaç Cm Olmalı? Yönetmeliğin 1,50 Metresi Neyin Ölçüsü?

Bina giriş kapısı kaç cm olmalı?

Bina giriş kapılarında net genişlik 1,50 metreden az olamaz; kapı yüksekliği de 2,10 metreden az olamaz. İki ölçü de Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 39. maddesinde, "bütün yapılarda" geçerli kuralın içinde yer alıyor. Aynı maddede bağımsız bölüm giriş kapıları için 1,00 metre, diğer mahallerin kapıları için 0,90 metre alt sınırı var; yani daire kapısı da iç oda kapısı da giriş kapısından farklı bir ölçü sınıfında.

Madde 13 Ağustos 2025'te yeniden yazıldı; 1,50 metrelik bina giriş ölçüsü ise 2017'den beri yönetmelikte duruyor. Ölçüleri okurken "net (temiz)" sözcüğü önemlidir: yönetmelik kasanın dış ölçüsünü değil, insanın gerçekten geçtiği açıklığı istiyor. Teklifte ve imalat listesinde en sık karışan şey de budur.

"Net" genişlik kasa ölçüsünden nasıl bulunur?

Net genişlik, kapı kapalıyken değil açıkken geçilebilen boşluktur ve kasa profilinin içinden başlar. Duvar boşluğundan kasa profilinin kalınlığı ve montaj derzi her iki yandan düşülür; hareketli kanatlı kapıda açık kanadın ve menteşenin geçişten aldığı pay da buna eklenir.

Varsayımsal bir hesap: duvar boşluğu 170 cm olsun. Kasa profili ve montaj derzi her yanda toplam 6 cm yer tutuyorsa (gerçek değer profil sistemine göre değişir) kasa içi 158 cm kalır. Bu hâlde 150 cm'lik net şartın payı 8 cm'dir ve açık kanat o payı yiyebilir. Aynı kapı 160 cm'lik boşluğa konsaydı kasa içi 148 cm kalırdı; kanat ne kadar ince olursa olsun yönetmelik ölçüsü tutmazdı.

Bu yüzden ölçü alırken sorulacak soru "kapı kaç cm" değil, "duvar boşluğu kaç cm ve kasadan sonra ne kalıyor" sorusudur. Küçük farkların büyük sonuç doğurduğu bu mantığı pencere tarafında ön ölçü rehberinde da anlatmıştık; giriş kapısında ölçü payı daha az, sonucu daha pahalıdır.

Çift kanatlı kapıda "bir kanat 1,00 metre" nasıl okunur?

Madde, kapıların çift kanatlı olması hâlinde bir kanadın 1,00 metreden az olamayacağını söylüyor. Bunu 1,50 metrelik net genişlikle birlikte okuyunca iki eşit kanatlı kapı sorun çıkarıyor: eşit bölünen 1,50 metre, kanat başına 0,75 metre eder ve 1,00 metre şartını karşılamaz.

Çıkan seçenekler iki tanedir: kanatlar eşit olmayan bölünür (örneğin 1,00 metrelik ana kanat ve 0,50 metrelik ikinci kanat) ya da toplam net genişlik büyütülür. Metin kanatların nasıl bölüşeceğini ayrıca tarif etmediği için, hangi yorumun uygulanacağına projeyi onaylayan idare karar verir; keşifte bu soruyu mimara ya da yapı denetimine yöneltmek, imalattan önce yazılı cevabı almak doğru sıradır.

Kapının önü ve arkası: eşik, giriş koridoru, rampa

Giriş kapısının ölçüsü tek başına bir sayı değil, önü ve arkasıyla birlikte bir geçiştir. Yönetmeliğin ilgili maddeleri bunu üç noktada bağlıyor.

• Eşik: Madde 39'un ikinci fıkrası kapılarda eşik yapılamayacağını söyler; zorunluysa engelli hareketini ve yangın çıkışını engellemeyecek önlem aranır. Bina girişinde rüzgâr ve toz için çözüm yüksek eşik değil, kapı altı contası ve kapatıcı ayarıdır. Otomatik kapının sensör ve açık kalma ayarları ayrı bir konudur; fotoselli kapı rehberinde anlattık.
• Giriş koridoru: Madde 30'a göre bina giriş koridorunun genişliği, ana merdivene ve asansöre ulaşıncaya kadar dış kapı genişliğinden az olamaz; ayrıca umumi binalarda en az 2,20 metre, diğer binalarda en az 1,50 metredir. Kapıyı 1,50 metreye çekip arkasında dar bir hol bırakmak bu yüzden çözüm değildir.
• Erişilebilirlik: Aynı madde bina girişlerinde engellilerin erişimi için TS 9111 standardına uyulmasını zorunlu tutar ve ön bahçede rampa ya da engelli asansörü ya da kaldırma platformu şartı koyar. Kapının net ölçüsü bu zincirin ilk halkasıdır.

Madde 39 ayrıca yaşlılar için bina giriş kapılarının cepheden ayırt edici malzeme, renk veya desen farklılıklarıyla belirgin hâle getirilmesini istiyor. Bu, kapının rengi ve profil seçimiyle ilgili bir karardır; kullanıcı gruplarına göre kapı seçimini bina giriş kapısı seçimi rehberinde ele almıştık.

Yola açılan kapı dışa açılınca ne olur?

Madde 45'in üçüncü fıkrası portiğe ve doğrudan yola açılan bina giriş kapılarının dışa açıldığında gizlenecek kadar giriş holüne doğru çekilmesini ister. Yani kanat açıldığında kaldırıma ya da yola taşmaz; kapı geri alınır.

Bu kural bir ölçü sorusu değil, bir yerleşim sorusudur ve imalat siparişinden önce çözülmesi gerekir. Çünkü kapı geri çekilince giriş holünün derinliği, kasa konumu ve rüzgârlık için ayrılacak yer birlikte değişir. Müstakil konutlarda binanın giriş kapısı önünde alanı 7 m²'yi ve iç yüksekliği 3,00 metreyi aşmayan, dış mekâna açılan, sökülür takılır malzemeden rüzgârlık holü yapılması da 14 Ocak 2026 tarihli ve 33137 sayılı Resmî Gazete ile eklenen fıkrada (madde 59/4) ruhsata tabi olmayanlar arasında sayılıyor; bu istisna yalnız tek bağımsız bölümlü müstakil konut parselleri için ve belirli koşullarla geçerlidir, apartmanlar için değil.

Mevcut apartmanda kapıyı yenilerken ölçü kimin kararı?

Yönetmelik ölçüleri yeni yapı ve esaslı tadilatta idarenin onay ölçüsüdür. Madde 58 mevcut yapının esaslı tamir ve tadilinin yürürlükteki mevzuata aykırı olmaması şartıyla yapılabileceğini söyler. Sıradan bir kapı değişiminde ise kasa genellikle mevcut duvar boşluğuna bağlıdır; duvarı büyütmek ise statik ve ruhsat konusudur.

Ankara'daki eski apartmanlarda, yönetmelik ölçülerinden önce yapılmış dar girişlerle karşılaşılabilir. Hangi durumda hangi iznin gerektiği yapı denetimine ve belediyeye sorulacak bir sorudur; bunun cevabını biz veremeyiz. Bizim işimiz keşifte duvar boşluğunu ölçüp net geçişi hesaplamak ve yönetime "bu kasa şu net geçişi veriyor" diye yazılı rakam sunmaktır.

Teklifte yazılması gereken beş ölçü satırı

Alüminyum bina giriş kapısı teklifinde "kapı 150 cm" tek satırı yetmez. Ölçü, teklifte şu satırlarla görünmelidir:

• Duvar boşluğu (genişlik × yükseklik) ve ölçüyü kimin, hangi gün aldığı.
• Net geçiş (genişlik × yükseklik); çift kanatlıda ana kanat ve ikinci kanat ayrı ayrı.
• Kasa profili ve montaj derzi payı yani duvar boşluğuyla net geçiş arasındaki farkın dökümü.
• Eşik çözümü: düz zemin, kapı altı contası ya da otomatik kapıda ray; eşik yüksekliği yazılı.
• Açılış yönü ve kanat taşması: içe ya da dışa, kanat açıkken nereye kadar gelir.

Kapıyı Mamak'taki tesisimizde alüminyum doğrama olarak projeye göre üretiyoruz; imalattan önce bu beş satırı yönetimle birlikte onaylamak, kasa duvara girdikten sonra ölçü tartışmasını önler. Sitenizin ya da binanızın girişi için ölçü ve keşif talebini iletişim sayfasından iletebilirsiniz.