Fotoselli Kapı Nedir? Bir Geçişin Beş Anında Radar, Fotosel ve Motor

Bir toplantı salonunun girişindeki sürgülü kapının önünde dört kişi bekliyor diyelim. Biri bebek arabasıyla, biri bavulla geliyor. Kapı kendiliğinden açılıyor, herkes geçiyor, kapı kapanıyor. Bu iş bir saniyelik görünür ama içinde en az üç ayrı parça sırayla çalışır. Kapı bozulduğunda ya da teklif geldiğinde hangisinden söz edildiğini bilmek işi kolaylaştırır.

Bu yazı fotoselli kapıyı bir geçişin beş anına bölerek anlatıyor. Sonunda teklifte yazılması gereken altı satır var.

Fotoselli kapı nedir?

Fotoselli kapı, bir ya da iki kanadı motorla açılıp kapanan otomatik kapıdır. Adını kapanışta güvenlik için kullanılan fotoselden alır, ama açma işini çoğunlukla başka bir parça yapar. Sistem dört şeyden oluşur: kapıyı açma komutunu veren sensör, kapanırken araya giren engeli fark eden emniyet sensörü, kanadı hareket ettiren motor ve hepsini yöneten kontrol ünitesi.

Kanat çoğu zaman alüminyum profilden yapılır ve camlıdır. Bu yüzden fotoselli kapı iki ayrı iştir: biri kapının kendisi (profil, cam, kasa, eşik), diğeri otomasyon. Teklifte ikisinin de görünmesi gerekir. Alüminyum kapı tarafı için kapı sistemlerimize ve alüminyum doğrama sayfasına bakabilirsiniz.

Bir geçişin beş anı

1. An: Kişi yaklaşır, radar algılar

Kapının üstündeki açma sensörü çoğu kapıda radardır. Mikrodalga ile hareketi algılar ve motora açma komutu gönderir. Hareketi, ışık ya da ses değil, kapıya doğru gelen cismin hızı tetikler. Bu yüzden kapının önünde rüzgârda sallanan bir tabela ya da yoldan geçen araba bile kapıyı açabilir. Algılama alanı ve hassasiyet ayarlanabildiği için ilk iş buraya bakılır.

2. An: Motor kanadı açar

Kontrol ünitesi komutu alır ve motoru çalıştırır. Açılma hızı ve açık kalma süresi burada belirlenir. Yaşlı ve çocuk yoğunluğu olan bir girişte açık kalma süresi uzun, sürat düşük tutulur; kurye ve personel geçişinin çok olduğu girişte kısa tutulur. Bu ayarın bir doğrusu yoktur, kapının kullanıcısı belirler. Kullanıcı kitlesinin kapı seçimini nasıl etkilediği bina giriş kapısı yazımızda ayrıca anlatılıyor.

3. An: Kişi kapının altından geçer, emniyet sensörü bekler

Asıl fotosel burada devreye girer. Emniyet sensörü kapının geçiş alanını izler; çoğu üründe görünmez bir kızılötesi ışın kullanır. Işın kesilirse kontrol ünitesi kanadı durdurur ya da geri açtırır. Kapı açıkken bir çocuk ya da bebek arabası eşikte durduysa kanat kapanmaz. Radar kişiyi uzaktan fark eder, emniyet sensörü ise kapının tam altındaki kişiyi.

Motorlu yaya kapılarının kullanımda güvenliği Avrupa'da EN 16005 standardıyla tanımlanıyor; standart sürgülü, kanatlı ve döner kapıları kapsıyor. Şartnamelerde bu standarda uygunluk sık aranır. Standardın ayrıntısı için kapının üreticisinden ya da otomasyonu veren firmadan uygunluk belgesi istenir.

4. An: Kapı kapanır

Geçiş bittikten sonra açık kalma süresi dolar ve kanat kapanır. Kapanış sırasında da emniyet sensörü çalışmaya devam eder: yazının başındaki bebek arabası kapının altında kalmışsa kanat durur ya da geri açılır. Kanat böyle bir engele rağmen kapanmaya devam ediyorsa emniyet sensörü arızalıdır, yanlış ayarlıdır ya da devre dışıdır; kapı onsuz kurulmuş da olabilir. O kapı kullanılmamalı, kurulumu yapan firmaya bildirilmelidir.

5. An: Gece ve elektrik kesintisi

Kapı kapalıyken kilit işini kim yapar? Birçok kapıda motorun kendisi kanadı kilitli tutmaz; ayrı bir elektromekanik ya da gece kilidi gerekir. Elektrik kesildiğinde ise ya kapı bulunduğu konumda kalır, ya yedek akü kanadı açar, ya da kanat elle itilir. Hangisinin olacağı kapının kurgusuna bağlıdır. Hastane, toplu yaşam alanı ya da acil çıkış yolundaki bir kapıda bu karar önceden yazılı hâle getirilir.

Fotoselli kapı arızalandı: neye bakılır?

Kapı hiç açılmıyorsa sorun çoğunlukla radar tarafındadır: ışık yanıyor mu, algılama alanı değişmiş mi, önünde yeni bir engel var mı. Kapı açılıyor ama kapanmıyorsa emniyet sensörü ışını kesiliyor olabilir; lens tozlanmış, önüne bir ilan ya da çiçek konmuş olabilir. Kanat takılarak ilerliyorsa çoğunlukla ray ya da alt kılavuz kirlenmiştir ya da aşınmıştır; bunu yerinde bakan servis ayırt eder.

"Fotoselli kapı resetleme" diye aranan işlem kapıya göre değişir. Hangi düğmeye hangi sırayla basılacağı kontrol ünitesinin markasına bağlıdır ve yanlış bir ayar emniyet fonksiyonunu devre dışı bırakabilir. Bu yüzden resetleme ve ayar için üreticinin kılavuzu ya da yetkili servis esas alınır.

Ankara'da kış ne değiştirir?

Fotoselli kapı her açıldığında dış hava içeri girer. Ankara'nın kış rüzgârında bu, giriş holünü ve bitişik ofisleri doğrudan etkiler. Çözüm genellikle kapının kendisinden çok geçiş düzenindedir: çift kapılı rüzgârlık, kapının önündeki ısı yalıtımlı alüminyum profil seçimi ve açık kalma süresinin kısa tutulması. Alüminyum profilin ısı yalıtım bariyeriyle ilgili ayrıntı ısı yalıtımlı alüminyum doğrama yazımızda var.

Ayrıca radarın algılama alanı ne kadar geniş olursa kapı o kadar sık açılır. Cadde kenarındaki bir girişte yayaların kapıya yaklaşmadan geçip gitmesi, gereksiz açılma ve ısı kaybı demektir; ayar keşifte kapının önündeki gerçek yaya akışına bakılarak yapılır.

Teklifte yazılması gereken altı satır

Fotoselli kapı teklifi "kapı + otomasyon" tek satıra sıkıştırılmışsa iki teklifi karşılaştırmak mümkün olmaz. Şu altı satırı ayrı ayrı isteyin:

• Kapı tipi ve kanat sayısı: sürgülü mü, kanatlı mı; tek kanat mı, çift mi; geçiş genişliği.
• Profil ve cam: alüminyum serisi, ısı yalıtım bariyeri var mı, cam tipi ve kalınlığı.
• Açma sensörü: radar mı, başka bir tür mü; algılama alanı ayarı yapılabiliyor mu.
• Emniyet sensörü: kanatta ve geçiş alanında hangi sensörlerin bulunduğu; EN 16005 uygunluğu istenip istenmediği.
• Elektrik kesintisinde davranış: açık mı kalır, kapalı mı, elle açılır mı, yedek akü var mı. Gece kilidi ayrı satır olarak.
• Bakım ve servis: ilk yıl bakımı, düzenli bakım aralığı, arıza durumunda kime ulaşılacağı.

Ankara içinde keşif ücretsizdir. İletişim sayfasından giriş ölçüsünü, kapı tipini ve kullanım yoğunluğunu yazarsanız ekip keşifte bu altı satırı yerinde netleştirir.