Toplu Konut ve Projelerde Pencere Seçimi: Şartnameye Ne Yazılmalı?

Projede pencere kararı üründen önce belgeyle verilir

Toplu konut ve kurumsal projelerde pencere seçimi, bir ürün seçmekten çok bir şartname yazmaktır. Konutta ev sahibi tek daire için karar verir ve yanılırsa tek daire etkilenir; projede aynı karar yüzlerce kez tekrarlanır ve yanlış yazılmış tek satır bütün bloklara dağılır.

Sahada en sık gördüğümüz cümle şu: "PVC doğrama yapılacaktır." Bu satır hiçbir şeyi güvence altına almaz. Hangi seri, kaç odacık, hangi standart sınıfı, hangi cam, hangi donanım — hepsi boşta kalır; üç ayrı firmadan gelen üç teklif üç ayrı kaliteyi anlatır ve hepsi teknik olarak "PVC doğrama"dır. Aşağıda, üretici tarafında dosyayı açtığımızda görmek istediğimiz yedi satırı ve her birinin neyi kapattığını yazdık. Bu liste aynı zamanda teklif karşılaştırma listesidir.

Şartnameye yazılması gereken yedi satır

1. Profil serisi ve standart sınıfı. Marka ve seri adı açık yazılmalı, yanına standart sınıfı eklenmelidir: örneğin Pimapen Carisma için 70 mm, 5 odacık, TS EN 12608-1 A sınıfı; Pimapen Nirvana için 80 mm, 6 odacık, üçlü conta. Sınıf yazılmadığında profil et kalınlığı tartışmaya açılır ve bu, pencerenin on yıl sonra nasıl duracağını belirleyen kalemdir.

2. Cam ünitesi. "Isı yalıtımlı çift cam" yeterli değil; seri ve kalınlık yazılmalıdır. Isıcam C, S, K ya da üçlü Sinerji 3+ arasındaki fark, faturaya doğrudan yansır — Low-E kaplamalı seriler standart çift cama göre ısı kaybını yarı yarıya azaltır. Enerji hedefi olan projelerde satır, pencere bütününün ısı geçirgenlik değeriyle (Uw) birlikte yazılmalı; Uw, Uf ve Ug ayrımını karıştıran şartname, sağlamayı imkânsız kılar.

3. Donanım ve taşıma kapasitesi. Menteşe kapasitesi (standart 100 kg, ağır kanatlarda 130 kg), açılım tipleri, kilit noktaları ve çocuk güvenliği isteniyorsa Open-Safe gibi güvenli çift açılım donanımı ayrı satır olmalıdır. Balkon kapısı kanatları ağırdır; donanım satırı boş bırakılan projelerde ilk yıl içinde ayar şikâyeti başlar.

4. Renk ve laminasyon yüzü. Antrasit gibi lamine renkler yalnız "renk" değil, maliyet ve teslim kalemidir. Tek yüz mü çift yüz mü lamine olacağı yazılmalıdır — "dışı antrasit, içi beyaz" yaygın çözümdür ama yazılmazsa iki taraf iki şey anlar.

5. Kanat planı ve açılım şeması. Her tip için kaç kanat, hangisi sabit, hangisi açılır, açılım tek mi çift mi. Aynı ölçüdeki iki pencere farklı kanat planıyla farklı üretim ve farklı bedeldir; plan olmadan verilen metrekare fiyatı karşılaştırılabilir değildir.

6. Montaj ve derz detayı. Doğramanın kaba yapıya nasıl sabitleneceği, derzin nasıl kapatılacağı, denizlik ve pervaz işlerinin kime ait olduğu. Montaj kalemi şartnamede tarif edilmediğinde, en nitelikli profil bile ortalama bir pencereye dönüşür.

7. Garanti kapsamı. Profil, cam, donanım ve işçiliğin ayrı ayrı yazılması gerekir; hepsi aynı süreye tabi değildir. Isıcam Yetkili Üreticisi kapsamında cam ünitesi 10 yıl garantilidir, donanım ve işçilik ayrı değerlendirilir.

Tek seri mi, cepheye göre mi?

Bütün blokta tek seri kullanmak zorunlu değildir ve çoğu projede ekonomik de değildir. Doğru yaklaşım, seriyi cepheye ve kata göre dağıtmaktır.

Ankara'da tipik bir konut projesinde şöyle çalışıyoruz: bulvara ya da ana artere bakan cepheler ve kuzey blokları daha yüksek yalıtım ve ses performansı ister; buralarda Nirvana ve kalın cam kombinasyonu yazılır. Avluya bakan, korunaklı ve güneş alan cephelerde Carisma çoğu zaman yeterlidir. Yüksek katlarda rüzgâr yükü devreye girer ve her iki seride de cephe orta kayıt profili kullanılır.

Bu dağılım şartnamede "blok/cephe bazlı seri tablosu" olarak verildiğinde iki şey birden olur: bütçe gereksiz yere şişmez, satış aşamasında da "her daireye aynı pencere" gibi savunması zor bir söz verilmez. Mimari proje ekibiyle bu tabloyu keşif aşamasında birlikte çıkarıyoruz.

Teklifleri karşılaştırırken: en ucuz genellikle en eksik yazılmıştır

Projede teklif karşılaştırmanın kuralı, konuttakiyle aynıdır ama sonucu çok daha ağırdır: satırları eşit olmayan iki teklif karşılaştırılamaz. Bir teklif seriyi, sınıfı, cam kalınlığını ve donanımı yazıyor, diğeri "PVC pencere, çift cam" diyorsa aradaki fark fiyat farkı değil, kapsam farkıdır.

Pratik yöntem şu: yukarıdaki yedi satırı bir sütun listesi haline getirin ve gelen teklifleri o sütunlara oturtun. Boş kalan hücreler, sahada sonradan "bu dahil değildi" diye konuşulacak kalemlerdir. Kurumsal ve kamu işlerinde bu disiplin zaten şartname eki olarak isteniyor; özel projelerde de aynı tabloyu kurmak, ihale sonrası sürprizleri baştan keser.

Ölçü ne zaman alınır? Numune daire ve kör kasa kararı

Projede ölçü, kaba yapının ilgili bölümü bitmeden alınmaz; alınırsa iki kez alınır. Duvar örülmüş, kaba sıva payı belli olmuşsa ölçü sağlıklıdır. Bu aşama planlanmadığında üretim ya erken başlar ve sahaya uymayan doğrama çıkar, ya da geç başlar ve iç imalatlar bekler.

İki karar bu aşamada verilir. Birincisi kör kasa kullanılıp kullanılmayacağıdır: kör kasa, doğramanın yerini kaba yapı aşamasında sabitler ve montajı hızlandırır, ama şartnameye baştan yazılmalıdır. İkincisi numune dairedir — bir daire tam donanımıyla üretilip monte edilir, mimar ve işveren yerinde görür, onay alındıktan sonra seri üretim açılır. Numune daire, yüzlerce dairelik bir işte yapılabilecek en ucuz sigortadır: renk, kol, açılım ve cam kararı kâğıt üzerinde değil, gerçek mekânda onaylanır.

Bir de sık atlanan bir kalem var: doğrama monte edildikten sonra şantiye trafiği devam ediyorsa koruyucu bant ve nakliye hasarı sorumluluğunun kimde olduğu yazılmalıdır. Bu satır, teslimde en çok tartışılan konudur.

Kapasite ve takvim: asıl risk teslimde

Projede pencerenin teknik seçimi kadar kritik olan ikinci konu, doğramanın ne zaman hazır olacağıdır. Toplu işlerde takvim daire başına değil blok ve kat programına göre kurulur: haftada kaç dairenin doğraması üretilip monte edilecek, hangi blok hangi sırada teslim alınacak — bunlar baştan yazılır.

Burada üretici olmanın somut karşılığı var. PVC doğrama üretimimiz Ankara Mamak'taki tesiste yapılır; profil kesimi, kaynak, donanım montajı fabrikada, saha montajı kendi ekiplerimizle tamamlanır. Ölçü, üretim, sevkiyat ve montaj tek elde olduğu için program bir tedarikçinin teslimat takvimine bağlı kalmaz. Şantiye tarafında doğramanın sıva ve şap işleriyle sırasının doğru kurulması da bu programın parçasıdır; işin sahada nasıl aktığını ayrı bir yazıda anlatmıştık.

Kurumsal tarafta çalıştığımız işlerin ölçeği hakkında fikir vermesi açısından: Genelkurmay Başkanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Ankara Üniversitesi İbni Sina Hastanesi, DSİ ve çok sayıda banka şubesi uygulaması referans listemizde yer alıyor.

Projeniz için bir sonraki adım

Elinizde mimari proje ve mahal listesi varsa, doğrama şartnamesinin taslağını birlikte çıkarabiliriz: blok ve cephe bazlı seri dağılımı, cam kombinasyonları, donanım ve renk kararları, blok teslim programı. Keşif ve teklif için iletişime geçin — sayıları projeye bakarak, teslim tarihini kendi üretim programımıza bakarak veriyoruz.