Pimapen Rüzgar Sesi: Islık, Uğultu ve Takırtı Ayrı Yerlerden Gelir

Pimapen rüzgar sesi nereden gelir?

Pimapen rüzgar sesi, rüzgârın pencerenin bir aralığından geçerken ya da pencerenin bir parçasını titreştirirken çıkardığı sestir. Dışarıdaki trafik gürültüsünden farkı burada: trafik sesi pencerenin içinden geçer, rüzgâr sesi ise çoğu zaman pencerenin kendisinde doğar. Bu yüzden çözümü de genellikle camda değil, conta, ayar, donanım ya da montajdadır.

Rüzgârlı bir kış gecesi düşünün. Salonda ince bir ıslık var, yatak odasında arada bir "tık" sesi geliyor, mutfak tarafında dışarıdan ritmik bir vuruş duyuluyor. Üçü de "pencereden rüzgar sesi geliyor" diye tarif edilir, oysa üç ayrı yerden gelir. Bu yazı o ayrımı yapmanız için.

Önce sesi tarif edin: dört ses, dört adres

Sesin türü kaynağını büyük ölçüde ele verir. Rüzgârlı bir anda pencerenin önünde durup hangisini duyduğunuza bakın.

Islık ya da ince vınlama: dar bir aralık

Islık, havanın çok dar bir boşluktan hızla geçtiğini gösterir. Pencere kapalıdır ama kanat contaya tam bastırmıyordur. Olası sebepler:

• Kol sonuna kadar çevrilmemiş, kanat kilitleme konumuna tam oturmamış.
• Pencere yaz ayarında kalmış; kanat contayı hafif sıkıyor.
• Kanat zamanla sarkmış, bir köşede conta ile kanat arasında aralık açılmış.
• Conta köşede ayrılmış ya da yuvasından çıkmış.

Islığın en çok hangi köşede duyulduğuna bakın. Tek köşedeyse sarkma ya da conta ayrılması, bütün kenar boyuncaysa baskı eksikliği daha olasıdır.

Uğultu ya da hışırtı: daha geniş bir hava yolu

Uğultu, havanın ıslıktan daha geniş bir yoldan geçtiğini düşündürür. Bu yol bazen kanat çevresi değildir. Kasa ile duvar arasındaki derzde açıklık kalmışsa rüzgâr pencerenin etrafından dolaşır; ses pervaz ya da denizlik hizasından gelir gibi duyulur. Sürme pencerelerde de uğultu daha sık duyulur, çünkü klasik sürme kanadın kasaya basmadan kaydığı bir sistemdir.

Takırtı ya da tıkırtı: oynayan bir parça

Takırtı hava kaçağından çok hareketin işaretidir. Rüzgâr kanadı iter, kanat kasada boşluk bulup hafifçe oynar, kilitleme pimleri ya da kol "tık" diye ses verir. Açık bırakılmış vasistas, gevşemiş bir kol ya da kasaya tam oturmayan bir sineklik de aynı sesi çıkarır.

Dışarıdan gelen vuruş: pencerenin dışındaki parçalar

Ses camın dışından, ritmik bir vuruş ya da tangırtı olarak geliyorsa pencerenin kendisi çoğu zaman masumdur. Kaynak genelde panjur lamelleri, kılavuz rayında boşluk bulan panjur perdesi, uç kapağı gevşemiş bir alüminyum denizlik ya da sabitlenmemiş bir saç parçasıdır. Panjuru tam indirip tam kaldırarak sesin değişip değişmediğine bakmak hızlı bir eleme sağlar.

Pimapen rüzgar alıyor mu, yoksa yalnız ses mi yapıyor?

Ses ile hava kaçağı çoğu zaman birlikte gelir ama aynı şey değildir. Takırtı yapan bir kanat hava almayabilir; ıslık yapan bir kanat ise neredeyse her zaman hava da alıyordur.

Rüzgârlı bir günde elinizin tersini kanat kenarı boyunca, sonra kasa ile duvarın birleştiği hat boyunca gezdirin. Serinlik kanat kenarında hissediliyorsa sorun conta ya da ayardadır. Kasa ile duvar arasında hissediliyorsa montaj derzidir. Cam yüzeyi soğuk ama hava hareketi yoksa bu kaçak değil, camın kendi ısı geçirgenliğidir. Bu testlerin ayrıntısını pencerede ısı kaybını anlamanın yolları yazısında anlattık.

Pimapen pencere rüzgarda açılıyor: ses değil, güvenlik sorunu

Kol kapalı konumdayken kanadın rüzgârla açılabilmesi, kilitleme pimlerinin karşılıklarına oturmadığını gösterir. Bu durum ses yazısının içinde ayrı bir başlığı hak ediyor, çünkü yüksek katta rüzgârla çarpan bir kanat menteşeye, cama ya da aşağıdan geçenlere zarar verebilir.

Olası sebepler kanadın sarkıp pimlerin karşılığa yetişmemesi, karşılığın gevşemesi ya da ispanyoletin yorulmasıdır. Kol tam çevrilmeden bırakılmış bir pencere de rüzgârda aralanabilir; önce bunu eleyin. Kol doğru konumdayken kanat hâlâ açılabiliyorsa pencereyi kilitlenene kadar kullanmayın ve servis çağırın.

Vasistas konumunda bırakılan kanat da rüzgârlı havada makasa yük bindirir. Fırtına uyarısı olan günlerde vasistası kapatmak hem sesi hem de donanım yorgunluğunu azaltır.

Rüzgar sesi nasıl kesilir? Kolaydan zora beş adım

Sırayı izlemek gereksiz parça değişiminin önüne geçer.

1. Kolu sonuna kadar çevirin. Kanadı iyice kasaya bastırarak kapatın. Islığın bir kısmı burada biter. 2. Kış ayarını deneyin. Kanat kenarındaki kilitleme pimleri eksantrikse, kış konumuna alındıklarında kanat contayı daha çok sıkar; bazı eski donanımlarda pim sabittir ve bu ayar yoktur. Nasıl yapıldığını pimapen kış ayarı yazısında adım adım anlattık. 3. Contayı kontrol edin. Yuvasından çıkmış conta yerine bastırılabilir; tozu nemli bezle alınabilir. Sertleşmiş, çatlamış ya da köşede ayrılmış conta ise değişir. Ne zaman değiştiğini fitil ve conta değişimi yazısı anlatıyor. 4. Kanat ayarını yaptırın. Sarkmış kanat bir köşede contadan ayrılır; bunu kış ayarı düzeltmez. Menteşe tarafındaki ayar vidalarıyla kanat yeniden hizalanır. Basit kısmını pimapen ayarı yazısında bulabilirsiniz. 5. Montaj derzine bakılsın. Hava kasa ile duvar arasından geliyorsa conta ya da ayar bunu çözmez. Dış derz açılmış, köpük boşluk bırakmış ya da pervaz altı yalnız kapatılıp geçilmiş olabilir. Dış derz çoğu zaman pencere sökülmeden yenilenebilir; içteki buhar katmanının da elden geçmesi gerekiyorsa iş büyür.

Kanat ile kasa arasına silikon çekmek ya da her yeri bantla kaplamak bu listede yok. Silikon pencereyi kilitler ya da contaya zarar verir; ayrıca su tahliye yollarını kapatabilir.

Hangi pencereler rüzgârda daha çok ses yapar?

Aynı pencere farklı konumda farklı davranır. Rüzgâr sesi en çok şu durumlarda belirginleşir:

• Yüksek katlar ve açık arazideki binalar. Önü kapalı olmayan cephelerde rüzgâr pencereye daha sert çarpar. Ankara'da Etimesgut'a bağlı Eryaman ile Gölbaşı'ndaki İncek gibi yeni yapılaşma alanlarındaki yüksek bloklar bu açıdan tipik örnektir.
• Köşe daireler. İki cepheye pencere açan dairelerde rüzgârın hangi yönden gelirse gelsin bir pencereye çarpma ihtimali yüksektir.
• Klasik sürme pencereler. Fırça contalı sürmede kanat kayarak çalışır, kasaya bastırmaz; rüzgârlı cephede hışırtı daha kolay duyulur. Dynamic Power gibi yalıtımlı sürme sistemlerde kesintisiz baskı conta bu farkı kapatmak için kullanılır.
• Eski ve bakımsız pencereler. Conta yaşlandıkça esnekliğini kaybeder; aynı baskıda daha az sızdırmazlık sağlar.

Sorun rüzgâr değil de dışarıdaki trafik ya da şehir uğultusuysa çözüm conta değil, cam ve profil seçimidir. O konuyu ses yalıtımlı pencere yazısında ayrı ele aldık.

Peki yeni taktırdığınız pencere ses yapıyorsa?

Yeni bir pencerede rüzgâr sesi duyuluyorsa yaşlanmış conta ihtimali düşer, ayar ve montaj öne çıkar. Kanat teslimde ayarlanmamış olabilir, pencere yaz ayarında bırakılmış olabilir ya da kasa ile duvar arasındaki dış derz tamamlanmamış olabilir. Bu durumda kendi başınıza vida çevirmek yerine montajı yapan firmayı çağırmak hem doğru hem de garanti açısından güvenli yoldur.

Üretici gözüyle: rüzgâr sesini baştan önleyen kararlar

Rüzgâr sesinin bir kısmı kullanımla oluşur, bir kısmı ise pencere üretilirken ve takılırken önlenir. İyi üretilmiş ve doğru monte edilmiş bir pencerede üç nokta belirleyicidir:

• Conta sürekliliği. Conta köşelerde kopuk ya da gergin takılırsa en zayıf nokta orası olur. Contanın kanat çevresinde boşluksuz ve gerdirilmeden oturması bu yüzden önemlidir.
• Kanadın zamanla sarkmaması. Kanadın ağırlığı ile menteşe ve cam takozlarının uyumu yıllar içinde kanadın hizada kalıp kalmayacağını belirler. Sarkmayan kanat contadan ayrılmaz.
• Montaj derzi. Kasa ile duvar arasındaki derz içte buhar, dışta su ve rüzgâr kesici olarak katmanlı kurulduğunda pencerenin etrafından hava dolaşmaz.

Pencerenizden gelen sesin hangi türden olduğunu anlattığınızda nereye bakılacağı büyük ölçüde belli olur. Ankara'da ayar, conta ya da montaj kontrolü için iletişim sayfamızdan keşif isteyebilirsiniz.