Alüminyum Pencere Hava Kaçırıyor: Kanadı Bir Tur Yoklayın, Kaçağın Yolu Belli Olur

Alüminyum pencere hava kaçırıyorsa kaçak nereden geçer?

Hava, kanadın kasaya oturduğu hattın bir noktasından, kasa ile duvarın birleştiği derzden ya da cam çevresinden geçer; sebebi de geçtiği noktaya göre değişir. Bu yüzden "pencere hava kaçırıyor" cümlesi tek başına bir teşhis değildir, yalnızca aramaya başlama işaretidir.

Ankara'da kuzey cepheli bir dairede, rüzgârlı bir kış akşamı perdenin kıpırdadığı pencereyi düşünün. Kaçağın kanadın alt köşesinden mi yoksa kasanın dış çevresinden mi geldiği, çözümün conta mı, ayar mı yoksa derz mi olduğunu belirler. Aşağıda kanadı köşeden köşeye bir turla yokluyoruz; her durakta hangi sebebin hangi işarete karşılık geldiğini veriyoruz.

Tura başlamadan önce: hava kaçağı ile soğuk yüzey aynı şey değil

Alüminyum soğuk bir malzemedir ve ısı bariyerli profilde bile cam ve profil yüzeyi dış hava soğudukça soğur. Yüzeye elinizle dokunduğunuzda gelen soğuk, hava kaçağı değil ısı iletimidir. Hava kaçağında elinizin ya da tütsü dumanının kanat kenarında akımla savrulması gerekir. İki durumu ayırmak için pencere ısı kaybı testleri yazımızdaki mum ve el testi yeterlidir; burada yalnızca kaçak olduğu anlaşılmış pencereyle ilgileniyoruz.

Birinci durak: Kanadın çevresindeki conta hattı

Açılır kanatlı alüminyum pencerede ana sızdırmazlık, kanat kapanırken kasaya bastırılan kauçuk conta ile sağlanır. Contanın görevi kanadın çevresindeki boşluğu kapatmaktır; yıllar içinde sertleşir, köşelerden büzülür ya da yuvasından çıkar.

Kâğıt testi bu durağın aracıdır. Şeridi kanat kenarına koyup kapatın ve çekin: direnç yoksa o noktada conta bastırmıyor demektir. Contayı gözle de okuyabilirsiniz:

• Çatlak ya da kırılganlık: Conta yaşlanmıştır, değişir.
• Köşede büzülme: Conta köşelerde yuvasından çekilmiştir; kaçak tipik olarak köşeden gelir.
• Yuvasından çıkma: Yerine itilebilir, ama neden çıktığına bakmak gerekir.

Contanın kesiti sisteme özeldir. Aynı kalınlıkta görünen iki conta farklı baskı verebilir. Eski contadan bir parça kesip numuneyle gitmek, ölçüyle gitmekten güvenlidir. Reynaers'in kullanım ve bakım broşürü, donanım parçalarının yalnızca orijinal parçayla değiştirilmesini ister; conta için de aynı mantık geçerlidir. Pimapen'deki conta değişiminin mantığı Pimapen fitil ve conta değişimi yazısında anlatılıyor, ancak alüminyum profilin conta yuvası farklıdır.

İkinci durak: Kilit ve menteşe tarafı — conta sağlam, baskı yetersiz

Conta sağlam olduğu hâlde kâğıt kolay çıkıyorsa sorun baskıdadır. Kanat kasaya yeterince yaklaşmıyorsa conta sıkışmaz ve kaçak verir. Bunun işareti kaçağın kilit noktaları arasında, kilit karşılığından uzak bölgelerde ortaya çıkmasıdır.

Burada iki ayrım yapılır. Kilit tarafında kol kapanırken gevşek bir direnç hissediliyorsa, kilit karşılığının ayarı ya da yeri kayıp olabilir. Menteşe tarafında kanat sarkmışsa, bütün kanat hafifçe aşağı yatmış ve üst köşedeki conta basıncını kaybetmiştir. Her iki durumda da önce ayar denenir, değişim ondan sonra düşünülür. Ayarın nasıl ve ne kadar yapılacağı sistemin donanımına bağlıdır; bu nedenle ayar noktalarını sistem kılavuzundan ya da doğramanın üreticisinden öğrenmek gerekir.

Üçüncü durak: Cam çevresi

Cam, kanat profiline bir conta ile oturur. Bu conta kuruyup büzülürse cam kenarı ile profil arasında ince bir aralık açılır. Kâğıt testi burada işe yaramaz çünkü kâğıt sıkıştıracak yer yoktur; bunun yerine tütsü ya da mumun alevi cam kenarında gezdirilir. Rüzgârlı günde alevin camın bir kenarında eğilmesi, cam contasından geçen hava anlamına gelir.

Cam contası değiştirmek camın çıtadan çıkarılmasını gerektirebilir. Bu iş profil sistemine göre farklıdır ve cam kırma riski taşıdığı için servise bırakılır. Cam ünitesinde (iki cam arasında) buğu varsa bu ayrı bir konudur ve hava kaçağıyla karıştırılmamalıdır; ünite sorunu Isıcam arası buğulanma yazısında işleniyor.

Dördüncü durak: Sürme pencerede fırça conta

Sürme alüminyum pencerede kanat hareket ettiği için conta yerine genellikle fırça (kıl) conta kullanılır. Fırça, kanadın raya ve karşı kanada değdiği hatta hava akımını yavaşlatır; kauçuk contanın sıkıştırdığı kadar sıkı kapatmaz. Kaçak bu sistemin doğasında vardır, mesele kaçağın ne kadar arttığıdır.

Fırça şu sebeplerle zayıflar:

• Yassılma: Kıllar yatar, kanat ile kasa arasındaki boşluk açılır.
• Dökülme: Kıl koptuğunda o noktada boşluk açık kalır.
• Kirlenme: Kıllara toz ve kum dolar, kanat sürtmeye başlar, fırça daha hızlı yıpranır.

Sürme sistemde fırçaya geçmeden önce rayı temizleyip kanadın rayda düzgün yürüyüp yürümediğine bakılmalıdır. Kanat tekerinden ya da ray aşınmasından dolayı bir tarafa yatıksa, yeni fırça da o yatıklıkla birlikte çalışır ve kaçak sürer. Reynaers ayrıca bakım broşüründe fırça contaların ve sürme rayların bakımını anar; hangi ürünle bakım yapılacağı sistem kılavuzuna göredir, bu yüzden raylara kendi kararınızla yağ sıkmamak gerekir. Sürme sistemlerin yapısı Alüminyum sürme sistemleri yazısında anlatılıyor.

Beşinci durak: Kasanın dış çevresi, duvarla birleşim

Kanadın çevresinden hiç hava gelmiyor, buna rağmen pencerenin kenarından soğuk hissediliyorsa kaçak kasanın duvarla birleştiği derzden geliyordur. Bunu anlamak kolaydır: elinizi kanatta değil, kasanın dış kenarında, pervaz ya da sıva dönüşüne yakın bölgede gezdirirsiniz.

Burada conta değiştirmenin hiçbir faydası yoktur. Derz, doğramanın montajıyla ilgilidir; yıllar içinde derz dolgusu çatlayabilir ya da duvar hareketi aralık açabilir. Bu iş doğramanın söküldüğü ya da dolgusunun yenilendiği bir iştir ve sahada, keşifle yapılır. Su da aynı yoldan girebilir; suyun profildeki yolu Alüminyum pencere su sızdırıyor yazısında ayrıca ele alınıyor.

Yeni pencerede hava geçirgenliği nasıl ölçülür?

Alüminyum pencere satın alırken ya da şartname yazarken sorulması gereken şey EN 12207 sınıfıdır. EN 12207, pencere ve kapıların hava geçirgenliğini 1'den 4'e kadar sınıflandırır; sınıf yükseldikçe sızdırmazlık artar. Sınıf, tam monte edilmiş bir numunenin laboratuvarda 100 Pa referans basıncı dâhil belirli basınç basamaklarında ölçülmesiyle belirlenir.

Bu sınıf yeni ve laboratuvardaki numunenin sonucudur. Sahada beş, on yıl sonra aynı değerin korunacağı anlamına gelmez, çünkü conta yaşlanır, derz yorulur. Teklifte sınıfın yazılması yine de iki teklifi karşılaştırmanın en somut yoludur. Aynı ölçüdeki iki pencerenin biri sınıf 2, öbürü sınıf 4 test raporuna dayanıyorsa fark yalnızca fiyatta değil, rüzgârlı bir kış gününde de hissedilir.

Tur bitince: karar tablosu

Kaçağı bulduktan sonra sonraki adım hangi durakta olduğunuza göre değişir:

• Köşe ya da kanat boyunca kâğıt kolay çıkıyor, conta çatlak: Conta değişimi. Numuneyle, sistemin kesitine uygun conta ile.
• Conta sağlam, kâğıt kilit tarafında çıkıyor: Kilit karşılığı ve menteşe ayarı.
• Cam kenarında alev eğiliyor: Cam contası, servis işi.
• Sürmede fırça yassı ya da dökük: Önce ray ve kanat oturuşu, sonra fırça.
• Kanat çevresi temiz, kasa dış kenarında hava var: Montaj derzi, keşif gerektirir.

Kaçak yerini tek başınıza belirleyemediyseniz ya da ayar denemesi sonucu değiştirmediyse, bir keşifle yerinde bakmak en kısa yoldur. İletişim sayfamızdan Ankara içi keşif talep edebilirsiniz; alüminyum doğrama işlerimizin kapsamı alüminyum doğrama sayfasında. Bu yazıda fiyat vermiyoruz çünkü conta değişimi ile derz yenilemenin maliyeti pencerenin ölçüsüne ve kaçağın yerine göre ayrışır; yerinde görmeden yazılan bir rakam yanıltır.