Pimapen Kış Ayarı Nasıl Yapılır? Eksantrik Pim Rehberi

Pimapen kış ayarı nedir?

Pimapen kış ayarı, kanadın kenarındaki eksantrik kilit pimlerini çevirerek kanadı kasaya daha sıkı bastırma işlemidir. Pim kasadaki karşılığa daha derin oturur, conta biraz daha ezilir ve kenardan süzülen soğuk hava kesilir. Yazın aynı pimler ters yöne alınır; kanat biraz gevşer, conta dinlenir, kol rahat döner.

Bu işlem ne tamirdir ne de parça değişimi. Bir alyan anahtarla, pencere başına birkaç dakikada yapılır. Ama yanlış pencerede ya da yanlış arızada denendiğinde hiçbir şey değiştirmez; bu yazının asıl derdi de o ayrımı yapmak.

Pimapen kış ayarı ne zaman yapılır?

Ankara'da doğru zaman ekimin ilk yarısıdır: geceler soğumaya başlamış ama kaloriferler henüz tam yanmıyorken. O dönemde hava sızıntısını hissetmek kolaydır, pencereyi açıp kapatıp denemek de. Kasımın ayazında, kuzey cepheli bir odada ıslık çalan pencereyle uğraşmak hem daha zor hem de o haftanın faturasına yansır.

Yaza dönüş için nisan sonu–mayıs başı uygundur. Kısacası takvim şöyle:

• Ekim başı: pimler kış konumuna, her pencerede kâğıt testi.
• Kış boyunca: yalnız ıslık çalan ya da buğu yapan köşeye bakın; tüm pencereleri tekrar çevirmeyin.
• Nisan sonu: pimler yaz konumuna, kolun rahat döndüğünü kontrol edin.

Çankaya ya da Keçiören'deki bir 3+1 dairede bu iş, sekiz-on pencere için yarım saati geçmez.

Önce test: pencereniz gerçekten kış ayarı mı istiyor?

Kâğıt testi, kış ayarına ihtiyaç olup olmadığını en hızlı gösteren yöntemdir. Kanat açıkken kasa kenarına bir A4 kâğıt koyun, pencereyi kapatıp kolu kilitleyin, sonra kâğıdı çekin. Kâğıt dirençle geliyorsa o noktada baskı yeterli. Kolayca kayıp çıkıyorsa baskı zayıf.

Testi dört kenarda, en az iki-üç noktada yapın. Sonuç üç şeyden birini söyler:

• Her yerde gevşek: pimler büyük ihtimalle yaz konumunda. Kış ayarı tam bu durum için.
• Yalnız bir köşede gevşek: kanat sarkmış olabilir; sorun pimde değil, menteşe ya da makas ayarında.
• Her yerde sıkı ama yine de soğuk geliyor: hava kenardan değil, camdan ya da duvar-kasa birleşiminden kaçıyor. Kış ayarı bunu çözmez.

Adım adım Pimapen kış ayarı

1. Pimleri bulun. Kanadı açın ve kenarına bakın. Kol çevrildiğinde hareket eden lamanın üzerinde küçük, yuvarlak başlı çıkıntılar görürsünüz. Bunlar kilit pimleridir. Çift açılım bir pencerede kanadın dört kenarında da bulunabilir.

2. Eksantrik olup olmadığını anlayın. Eksantrik pimin ortası değil, kenara kaymış bir ekseni vardır ve üzerinde alyan ya da tornavida yuvası bulunur. Düz, yuvasız silindir pimler çevrilmez; bu pencerede kış ayarı pimden yapılmaz (aşağıda ayrıca anlattık).

3. İşarete değil, teste güvenin. İnternette "çentik içe bakıyorsa kış" gibi kurallar dolaşıyor. Bazı donanımlarda doğru, bazılarında tersi. Pimin üzerindeki çentik ya da nokta, donanım üreticisine göre farklı anlam taşır. Bu yüzden yönü tahmin etmeyin: bir pimi çevirin, kanadı kapatın, o noktada kâğıt testini tekrarlayın.

4. Hepsini aynı konuma getirin. Doğru yönü bulduğunuzda kanattaki bütün eksantrik pimleri aynı konuma alın. Üst pim kışta, alt pim yazda kalırsa kanat kasaya çarpık oturur ve conta tek taraftan ezilir.

5. Kolu deneyin. Kış ayarından sonra kol biraz daha sıkı döner; bu normal. Ama iki elle zorlamak gerekiyorsa baskı fazla, ya da kanat zaten sarkıktı. Bir pimi geri alıp tekrar deneyin. Kolu zorlayarak kilitlemek ispanyoleti yorar ve iş ayardan parça değişimine döner.

Hangi pencerelerde kış ayarı yoktur?

Kış ayarı, açılır kanatlı pencere ve kapılara özgüdür; sürme sistemlerde ve sabit pimli donanımlarda bu ayar bulunmaz.

Sabit pimli eski donanımlar. "Yazlık kışlık ayarı olmayan pimapen" araması buradan gelir. Özellikle yirmi yıl öncesinin ekonomik donanımlarında pim sabittir. Baskıyı artırmanın yolu kasadaki kilit karşılığının konumunu değiştirmek ya da yorulmuş contayı yenilemektir. İkisi de ustalık ister.

Sürme pencere ve kapılar. Albatros gibi fırça contalı sürme sistemlerde kanat kasaya bastırılmaz, rayda kayar; eksantrik pimli bir kış ayarı yoktur. Dynamic Power'da kesintisiz baskı conta ve iki eksenli tekerlek sızdırmazlığı sağlar, Infinity HBSB'de ise kanat kaldırılıp indirilerek contaya oturur. Bu sistemlerde soğuk geliyorsa bakılacak yer teker ayarı ve contadır.

Kış ayarı ne zaman işe yaramaz?

Kış ayarı yalnızca sağlam contası olan, kasaya düzgün oturan bir kanatta işe yarar. Üç durumda pimleri çevirmek sonuç vermez:

Conta sertleşmişse. Contanın işi, baskı altında esneyip boşluğu doldurmaktır. Sertleşmiş, çatlamış ya da yuvasından çıkmış bir contaya ne kadar bastırırsanız bastırın boşluk kapanmaz. Parmağınızla bastırdığınızda geri gelmiyorsa zaman fitil ve conta değişimi zamanıdır.

Kanat sarkmışsa. Kanat menteşe tarafından aşağı düşmüşse bir köşesi kasaya hiç değmez. Pimler tam oturamaz, kol da zor kapanır. Önce menteşe ve makas ayarı gerekir; bunun belirtilerini Pimapen ayarı nasıl yapılır yazısında ayrıntılı anlattık. Menteşede çatlak ya da gevşek vida varsa konu menteşe değişimine gider.

Soğuk camdan geliyorsa. Kenarlar sıkı olduğu halde cam yüzeyi buz gibiyse ya da iki cam arasında buğu varsa sorun sızdırmazlıkta değil, camın yalıtımındadır. Kış ayarı buna dokunmaz.

Neden yazın geri alınmalı?

Pimleri yıl boyu kış konumunda bırakmak contayı ve donanımı gereksiz yorar. Conta sürekli ezik kalınca esnekliğini daha erken kaybeder. Kol daha sert döner, ispanyoletin dişlileri ve kilit karşılıkları fazladan yük taşır.

Bunun maliyeti bir-iki yılda görünmez. Beş-altı yıl sonra "kol boşa dönüyor" ya da "conta yırtıldı" şikâyeti olarak gelir. Nisan sonunda on dakikalık bir geri çevirme, o şikâyeti yıllarca öteler.

Üretici gözüyle: pim nerede, neden orada?

Fabrikada ispanyolet ve lamalar kanada, kilit karşılıkları kasaya profil kesimi ve kaynaktan sonra, donanım montaj tezgâhında takılır. Karşılıkların konumu pimle birebir hizalanacak şekilde işaretlenir; pim çevrildiğinde karşılığa daha derin ya da daha sığ oturabilmesi bu hizalamaya bağlıdır. Sahada montaj sırasında kasa terazisinden çıkmışsa en iyi ayarlı pim bile tam oturmaz. Kış ayarının sonuç vermediği pencerelerin bir kısmı aslında montaj hatasıdır.

Bu yüzden yeni pencere teslim alırken ustadan kanadı bir kez kapatıp kâğıt testini göstermesini, pimlerin yerini ve kış-yaz konumunu tarif etmesini isteyin. Pimapen donanım sistemlerinde kilit karşılıkları logolu ve lamalar Titan kaplamalıdır; parçanın orijinal olup olmadığını da bu sayede görebilirsiniz.

Kendiniz yapın, şu noktada durun

Pimleri çevirmek, kâğıt testi yapmak ve yazın geri almak herkesin yapabileceği iştir. Şu durumlarda ise durun: kol ayardan sonra da zorla dönüyorsa, kanat bir köşeden kasaya sürtüyorsa, conta ezildiği yerde geri gelmiyorsa ya da pencerede hiç eksantrik pim yoksa. Bunlar ayar değil, servis işidir.

Servis ekiplerimiz Mamak'taki fabrikamızdan çıkar; kış ayarını ekime bırakmadan yaptırmak isteyenler için eylül sonu en rahat dönemdir. Ayar, conta ya da menteşe için iletişim sayfasından keşif isteyebilirsiniz.