Önce Silme Testi: Kararan Şey Profil mi, Üstündeki mi?
Kararma, profil yüzeyinde ya da çevresinde ortaya çıkan gri-siyah bir renk değişimidir ve çoğu zaman malzemenin kendisinden değil, üstüne oturan bir şeyden gelir. Neyin kararttığını anlamanın en hızlı yolu küçük bir silme testidir; bu test bizim önerdiğimiz bir yöntem, bir standart değil.
Ilık suya birkaç damla nötr bulaşık deterjanı damlatın, yumuşak bir bezi nemlendirin ve kararan yerin avuç içi kadar bir köşesini silin. Sonra bezin ve yüzeyin haline bakın. Üç sonuçtan biri çıkar:
- Bez griye ya da siyaha döndü, yüzey açıldı: yüzeye oturmuş kir.
- Bez temiz kaldı, leke yerinde duruyor: yüzeyde kalıcı bir iz.
- Leke profilde değil, camın iki tabakası arasında ya da conta kenarında: farklı bir sorun.
Bu üç dalın her birinin sebebi, çözümü ve "ne zaman vazgeçilir" sınırı ayrı. Sırayla gidelim.
Bez Kirlendiyse: Yüzeye Oturmuş Kir
Bez kirlendiyse sorun profilde değil, profilin üstündedir. PVC-U'nun sert ve pürüzsüz yüzeyi kire ve küf sporlarına karşı dirençlidir ama bağışık değildir; Alman profil üreticisi VEKA'nın bakım sayfası toz, is, polen, kuş ve bitki artıklarını, hava kirleticilerini ve UV ışınını, zamanla görünümü etkileyen etkenler olarak sayar. Başka bir üretici olan GEALAN ise çerçevelerin yılda birkaç kez temizlenmesini, yoğun trafikli yol ve polen kaynaklı kirin de beklemeden alınmasını önerir.
Ankara'da bunun karşılığı bellidir: ana caddeye ya da inşaat sahasına bakan bir cephede yılda birkaç kez silmek yetmeyebilir. Kasa köşeleri, denizlik üstü ve tahliye deliklerinin çevresi kirin ilk biriktiği yerlerdir; GEALAN, tahliye açıklıklarını ve falzı (kanadın oturduğu kasa kanalını) ılık suyla temizlemeyi öneriyor, çünkü tıkanan tahliye yoğuşma suyunun çıkışını da kapatır.
Burada yapılacak şey sade: ılık su, nötr deterjan, yumuşak bez, bol durulama. Beş yüzeyin ayrı ayrı nasıl silineceğini temizlik yazımızda anlattık. Bir geçişte tam açılmayan kir için sertleşmeye değil, ikinci geçişe gidin; hız için çözücüye sarılmak kirden büyük bir sorun yaratır (aşağıda).
Bez Temiz, Leke Yerinde: Yüzeyde Kalıcı İz
Silmeyle gitmeyen leke dört kaynaktan gelir; hangisi olduğunu bulmak, yanlış temizleyici seçmemenin tek yoludur.
Kimyasal temas. VEKA, güneş kremi ve mineral gübre tozunu, profil yüzeyinde kalıcı değişime yol açabilen maddeler arasında özellikle anıyor ve bunları hemen temizlemeyi öneriyor. Balkon kasasına kremli elle yaslanmak ya da saksı gübresi serpmek buna örnektir.
Montaj koruma bandı. Profil üzerindeki koruma filmi sökülmezse sorun başlar. GEALAN filmin montajdan hemen sonra sökülmesi gerektiğini, film 20 gün kaldığında sökmenin zorlaştığını ve bir süre sonra hiç çıkmayabileceğini yazıyor; Starke'nin bilgi sayfası da güneşin söküm işini zorlaştırdığını, en kötü durumda yapışkan katmanın profilde kalabildiğini belirtiyor. Kalan yapışkan kir tutarak koyu bir iz gibi görünebilir. Beyaz ve renkli profilde yapışkan temizleyicisi farklıdır; Starke, bunu görünmeyen bir noktada denemeyi ve temizleyiciyi bir seferde 10 dakikadan fazla bırakmamayı önerir.
Yanlış temizleyici. Karartı kimi zaman temizlenmeye çalışıldıktan sonra başlar. GEALAN aseton, alkol, benzin gibi çözücüleri, amonyağı, kükürtlü ve turunçgil kokulu temizleyicileri ve tel süngeri listeler; VEKA ise tiner ve oje çıkarıcı gibi çözücüleri, ovma tozunu, aşındırıcı pedleri ve fırın spreyi gibi ev çarelerini sayar ve agresif yöntemlerin zararının bir süre sonra ortaya çıkabileceğini ekler. Yüzeyi mat yapan temizleyici, kiri bir sonraki seferde daha hızlı tutar; "kararan pencere" bu yüzden çoğu zaman bir kez fazla sert silinmiş penceredir.
Çizik. Koyu laminasyonlu profilde (antrasit gibi) çizik beyazımsı ya da koyu bir çizgi olarak görünür; tırnak testi ve çözümler çizik yazımızda. Laminasyonlu ve laminasyonsuz profilin farklı temizleyici istediğini VEKA da belirtir, renk seçimini ilk karardan önce renk yazımızdan okuyabilirsiniz.
Sararma ve mat görünüm ise ayrı bir konu: bir Fırat Üniversitesi tezinin özeti, PVC kapı ve pencere profillerinde sararma, tebeşirlenme ve parlaklık kaybını istenmeyen durumlar olarak ele alır ve UV'ye karşı ışık stabilizatörlerinin kullanıldığını yazar. Bu, kararmadan çok sararma ve matlaşmadır; onun testini temizlik yazımızdaki "kir mi, malzeme mi" bölümü anlatıyor.
Silmek İşe Yaramıyorsa: Cam Arası ve Conta Kenarı
Leke bezle değişmiyorsa, profilin hiç ilgisi olmayabilir. İki yer sık karıştırılır.
Cam arası. Çift ya da üçlü camın iki tabakası arasındaki koyu leke, bulutlanma ya da buğu, dışarıdan ve içeriden silinse de aynı kalır, çünkü sorun cam ünitesinin içinde. Isıcam ünitesinin neden buğulandığını, hangi durumda ünitenin değişeceğini ve bu işin garanti sınırını buğulanma yazımızda ele aldık. Bizim sitemizin ifadesiyle Isıcam, Şişecam'ın denetlediği Isıcam Yetkili Üreticisi tarafından üretilir ve 10 yıl Isıcam Yetkili Üreticisi garantisi taşır; kapsamın ayrıntısı yazılı belgededir.
Conta kenarı ve cam köşesi. Cam ile profilin buluştuğu çizgide ince siyah noktalar silinince gidip birkaç gün sonra dönüyorsa küf düşünülür. GEALAN kirlenmiş contaların nemli bezle temizlenip kurulanmasını, bunun küfü önlemek için yapıldığını yazar. Küfün yerine göre sebebini ve kalıcı çözümünü küf yazımızda ayırdık.
Kararmayı Baştan Azaltmak: Üç Alışkanlık
Bunların hiçbiri yeni bir ürün almayı gerektirmez.
1. Takvim. Dış yüzeyi yılda birkaç kez silmek, yola ve polene açık cephelerde kiri beklemeden almak (GEALAN'ın önerisi). 2. Tahliye delikleri. Alt kanaldaki delikleri kasayla birlikte açık tutmak; tıkalı kanal suyu ve kiri pencerenin içinde bekletir. 3. Hızlı müdahale. Güneş kremi ya da gübre tozu gibi maddeleri VEKA'nın dediği gibi hemen silmek.
Yeni pencere alıyorsanız bir dördüncüsü, daha en başta yapılacak: montaj biter bitmez koruma bandının sökülüp sökülmeyeceğini, kimin sökeceğini ve izlerin nasıl temizleneceğini ekiple konuşmak. Ankara'da sahaya montajı kendi ekiplerimiz yapıyor; bu sırayı PVC doğrama işlerimizde keşif aşamasında konuşmak en doğrusu.
Ne Zaman Bir Uzman Bakmalı?
Silme testi sonuç vermiyorsa, kararma birkaç haftada yeniden geliyorsa ya da leke cam arasındaysa kendi başınıza daha sert bir temizleyiciye geçmeyin; yanlış ürün, çözülebilir bir kiri kalıcı bir matlığa çevirir. Hangi yüzeyin kararttığını yerinde görmek için keşif talep edebilirsiniz.
/ Sık Sorulanlar
Pimapen kararması geçer mi?
Sebebine bağlıdır. Yüzeye oturmuş kir, toz ve is ılık suyla nötr deterjanla silinince gider. Bant yapışkanı, güneş kremi ya da gübre tozu gibi kimyasal bir iz silinince kalıyorsa üreticinin önerdiği temizleyici gerekir; sert çözücüler izi silmez, yüzeyi mat bırakır. Cam arasındaki koyu leke ya da buğu ise dışarıdan temizlenemez, cam ünitesi meselesidir.
Kararan pimapen nasıl temizlenir?
Önce ılık su, birkaç damla nötr (pH-nötr) bulaşık deterjanı ve yumuşak bezle silin, temiz suyla durulayıp kurulayın. Aseton, tiner, amonyak, alkollü cam temizleyici, tel bez ve ovma tozunu kullanmayın; bunlar yüzeyi mat bırakır ve kiri daha çok tutar. İnatçı iz için profil üreticisinin beyaz ya da renkli yüzeye uygun temizleyicisini, önce görünmeyen bir noktada deneyerek kullanın. Ankara'da servis ve keşif için 0 (312) 351 03 33.
Montaj bandı izi pimapeni karartır mı?
Koruma bandı montajdan sonra uzun süre kalırsa güneşte sertleşir ve bant söküldüğünde yapışkan profilde kalabilir. Bu yapışkan katman kir tutarak koyu bir iz gibi görünebilir. Bandı montaj biter bitmez sökmek en kolay çözümdür; çıkmayan izler için beyaz ve renkli profilde farklı temizleyici gerekir, bu yüzden önce üreticiye sorun.