Pimapen Pervaz: Kasa ile Duvar Arasını Kapatmanın 3 Yolu

Pervaz neresidir?

Pervaz, pencere ya da kapı kasasının duvarla birleştiği çizgiyi örten dar, uzun parçadır. PVC pencerede bu parça genellikle kasa rengindeki bir profildir; kasanın iç kenarına oturur, duvara doğru birkaç santim uzanır ve montajdan kalan boşluğu, köpüğü, kırık sıva kenarını görünmez hâle getirir.

Karışıklık da tam burada başlıyor. Günlük dilde "pencere pervazı" dendiğinde çoğu kişi pencerenin önündeki yatay tablayı, yani saksı konan mermeri kastediyor. Teknik dilde o parçanın adı iç denizliktir; dışarıdaki, yağmur suyunu duvardan uzağa atan eğimli parça da dış denizliktir. TDK sözlüğü pervazı "kapı, pencere vb. yerlerin kenarlarına geçirilen ensiz parça" diye tanımlıyor; günlük dilde ise iki kullanım da yaygın. Teklif ya da keşif sırasında hangisinden söz edildiği netleşmezse yanlış parça konuşulur.

Bu yazıda "pervaz" derken kasanın çevresini dolaşan dikey ve yatay kaplamayı kastediyoruz. Denizliğe yeri geldikçe değineceğiz.

Pervaz ne işe yarar, ne işe yaramaz?

Pervazın işi, montaj derzini örtmek ve kasa ile duvar arasında temiz bir bitiş çizgisi oluşturmaktır. Eski pencere söküldüğünde duvarın kenarı nadiren düz kalır: sıva parça parça kopar, köşeler dökülür, boşluk bir yanda dar, öbür yanda geniştir. Pervaz bu düzensizliği tek bir hatta toplar.

Yapmadığı iş ise yalıtımdır. Pencerenin duvarla arasındaki ısı ve hava geçişini durduran katmanlar pervazın arkasında kalır: taşıyıcı takozlar, sabitleme, montaj köpüğü ve köpüğün iç-dış yüzeyini kapatan derzler. Bu katmanları pimapen montajı yazısında tek tek anlattık.

Peki pervaz kenarından soğuk hava geliyorsa ne demek? Çoğu durumda pervaz sadece bir perdedir ve arkasındaki köpük eksik ya da iç derz açıktır. Pervazın kenarına silikon çekmek görüntüyü kapatır, sebebi kapatmaz. Kenarda küf izi başlamışsa bu da çoğu zaman odadaki nemin köpüğe ulaştığını gösterir.

Kasa ile duvar arasını kapatmanın üç yolu

Aynı boşluk üç farklı biçimde kapatılabilir. Hangisinin seçileceği duvarın durumuna, pencerenin serisine ve sıva işine kimin gireceğine bağlıdır.

1. Kendinden pervazlı kasa profili

Kendinden pervazlı kasa, pervazın ayrı bir parça olarak değil, kasa profilinin bir parçası olarak üretildiği çözümdür. Pimapen'in Nirvana (80 mm, 6 odacık) ve Carisma (70 mm, 5 odacık) serilerinde bu kasa profili bulunur; sürme tarafta da Albatros'un 12 çeşit kasa profili arasında pervazlı uygulama vardır.

• Ne kazandırır: Ek parça, ek köşe birleşimi yoktur. Kasa ile pervaz aynı profil olduğu için arada zamanla açılabilecek bir çizgi oluşmaz.
• Neyi ister: Duvar kenarının pervazın örtebileceği ölçüde düzgün olması. Boşluk bir tarafta çok genişse pervazlı kasa tek başına yetmeyebilir; önce sıva kenarının toparlanması gerekir.

2. Ek (geçme ya da yapıştırma) PVC pervaz

Ek PVC pervaz, pencere takıldıktan sonra kasanın kenarına ayrıca monte edilen profildir. Kasaya geçmeli olarak ya da yapıştırılarak tutturulur; köşeler 45 derece gönye ile ya da düz kesimle birleştirilir.

• Ne kazandırır: Genişlik seçilebildiği için geniş ve düzensiz boşlukları örtmede esnektir. Eski apartman dairelerinde, özellikle ahşap ya da demir doğrama söküldükten sonra kenarı çok hasar gören duvarlarda sık tercih edilir.
• Neyi ister: Köşe birleşimlerinin ve duvara bakan kenarın temiz işçilikle bitirilmesi. Yapıştırılmış bir pervaz ileride sökülürse arkasındaki boya ya da sıva da birlikte kalkabilir.

3. Pervazsız bitiş: sıva ya da alçı dönüşü

Pervazsız bitiş, kasa ile duvar arasının ustanın sıva ya da alçıyla kasaya kadar döndürüldüğü çözümdür. Kasanın çevresinde ayrı bir çıta görünmez; duvar doğrudan pencereye gelir.

• Ne kazandırır: Sade, çizgisiz bir görüntü. Kapsamlı tadilat yapılan, zaten sıva ve boya işi olan dairelerde doğal seçenektir.
• Neyi ister: Ayrı bir sıva-boya işçiliği ve kurumasını beklemek. Kasa ile sıva arasındaki ince çizgi, farklı malzemeler olduğu için zamanla kılcal çatlak gösterebilir; bu çizginin uygun bir dolguyla bitirilmesi gerekir.

Pencere değişiminde pervaz kararı nasıl verilir?

Pervaz kararı sipariş sonrasına bırakılacak bir ayrıntı değildir; pencere ölçüsüyle aynı keşifte verilir. Keşifte bakılan şeyler kabaca şunlardır:

1. Eski doğramanın cinsi: Ahşap kasa söküldüğünde çoğu zaman duvarın içinde kasa izi, çivi ve sıva boşluğu kalır. Eski PVC söküldüğünde hasar genelde daha sınırlıdır. 2. Boşluğun düzgünlüğü: Dört kenarda da duvar ile yeni kasa arasındaki mesafe ölçülür. Mesafe dengeliyse pervazlı kasa rahat oturur; dengesizse ek pervaz ya da sıva dönüşü konuşulur. 3. Duvar kalınlığı ve kasa derinliği: Kasanın duvarın hangi hizasına konacağı iç tarafta ne kadar duvar yüzeyi kalacağını belirler; pervaz genişliği de buna göre seçilir. 4. İç denizlik: Eski mermer tabla korunacak mı, değişecek mi? Pervazın alt ucu denizliğe oturur; denizlik değişecekse sırası ona göre planlanır. 5. Sıva işine kim girecek: Evde ayrıca tadilat ustası çalışıyorsa pervazsız bitiş kolaylaşır. Pencere değişiminden sonra evde başka iş yapılmayacaksa pervaz, ayrıca sıva-boya işi gerektirmeden kenarları toparlayan çözümdür.

Bir senaryo üzerinden bakalım. Bahçelievler'de eski bir apartmanın 3+1 dairesinde ahşap pencereler değişiyor ve evde başka tadilat yok. Salon ile yatak odalarında söküm sonrası duvar kenarları dökülmüş; mutfakta ise yıllar önce yapılmış bir onarım sayesinde kenar düzgün. Bu durumda mutfakta pervazlı kasa yeterli olabilir, salon ve odalarda ise geniş ek pervaz hasarı tek seferde örter. Aynı evde iki çözüm kullanmak tuhaf değildir; önemli olan pervaz renginin ve hattının bütün evde tutarlı görünmesidir.

Renkli pencerede pervaz ayrıca düşünülmeli

Laminasyonlu, yani renkli pencerede pervaz, kasayla aynı renkte istenirse ayrıca renklendirilmesi gereken bir parçadır. Antrasit bir kasanın çevresinde beyaz pervaz bırakmak bazen bilinçli bir tercihtir; çoğu zaman ise teklifte satır olarak yazılmadığı için ortaya çıkan bir sürprizdir.

Tek yüz laminasyonda pencerenin iç yüzü beyaz kaldığından iç pervaz da beyaz olur ve sorun çıkmaz. Çift yüz laminasyonda ise iç tarafta renkli kasa ile renkli pervazın aynı tonda olup olmayacağı baştan sorulmalıdır. Renk kararlarının diğer ayrıntılarını PVC pencere renkleri yazısında topladık.

Pervaz sökülür mü, kendim takabilir miyim?

Ek PVC pervaz sökülüp yeniden takılabilir; kendinden pervazlı kasada ise pervaz kasanın parçası olduğu için ayrı sökülmez. Sökmenin neden gerektiğine göre karar değişir:

• Boya ya da duvar kâğıdı yenilenecekse: Pervazı sökmek yerine kenarını maskeleme bandıyla korumak çoğu zaman daha az hasar bırakır.
• Pervaz kenarından hava geliyorsa: Pervazı açıp arkadaki köpük ve derzi kontrol etmek anlamlıdır. Bu durumda asıl iş pervazda değil arkasındadır ve derzi yeniden yapmak montaj bilgisi ister.
• Pervaz kırıldıysa ya da sararmışsa: Aynı genişlikte ve renkte yeni profil takılabilir. Beyaz kasanın yanında farklı tonda bir beyaz pervaz, özellikle gün ışığında fark edilir.

Düz bir pervazı yenilemek el becerisi olan biri için yapılabilir bir iştir. Arkasındaki derzi açıp yeniden kurmak ise ayrı bir iştir: derzin iç tarafının buhara karşı kapalı, dış tarafının ise nemi dışarı verebilecek biçimde bitirilmesi gerekir. Bunu yanlış yapmak, yalnız pervazı değil kenarın tamamını yeniden açmayı gerektirebilir.

Üretici gözüyle: pervaz ölçüyle birlikte çizilir

Tesiste pencerenin kasası kesilip kaynaklanırken hangi kasa profilinin kullanılacağı zaten belirlenmiş olmalıdır; kendinden pervazlı kasa isteniyorsa bu karar üretimden önce verilir, sonradan eklenemez. Bu yüzden keşif sırasında yalnız pencere ölçüsünün değil, her boşluğun kenar durumunun da not edilmesi ve hangi odada hangi bitişin uygulanacağının siparişe yazılması gerekir.

Pervazın rengi, genişliği ve denizlikle birleşimi baştan belliyse kenarlar montajla aynı süreç içinde kapanır; ev, eksik parça beklerken söküm izleriyle kalmaz.

Pencere değişimi düşünüyorsanız pervaz ve denizlik kararını da aynı görüşmede konuşmak işinizi kısaltır. Ücretsiz keşif için bize ulaşın; boşlukları ölçerken kenarların durumunu da birlikte değerlendirelim.