Pimapen Cam Çıtası: Sökmeden Önce, Sökerken ve Takarken

Cam çıtası nedir?

Cam çıtası, cam ünitesini kanadın ya da sabit kasanın içinde tutan, kanaldaki yuvasına geçme ile oturan ince PVC profildir. Cam dış tarafta profilin contasına yaslanır, iç tarafta çıta ve çıtanın contasıyla sıkıştırılır. Vida, yapıştırıcı ya da silikon yoktur; çıta yuvasına bastırılır ve tıklayarak yerine oturur.

Bugünkü PVC pencerelerin büyük kısmında çıta odanın tarafındadır. Bu bir ayrıntı gibi görünür ama iki sonucu vardır: camı değiştirmek için dışarıya iskele kurmak gerekmez, dışarıdan camı söküp çıkarmak da kolay değildir.

Çıtaya dokunma ihtiyacı genelde şu durumlarda doğar:

• Cam kırıldı ya da iki cam arasında buğu oluştu, ünite değişecek.
• Banyo ya da giriş kapısı yan camı buzlu cama çevrilecek.
• Kapıdaki PVC panel cama (ya da tersine) dönüştürülecek; çıtalı kapılarda panel de camla aynı biçimde çıtayla tutulur.
• Çıta çatlamış, uçları açılmış ya da cam çıtası contası sertleşmiş.

Sökmeden önce: dört kontrol

Çıta sökmek beş dakikalık iş gibi görünür. Asıl zaman, sökmeden önce verilmesi gereken kararlardadır.

1. Cam garantisi sürüyor mu? Isıcam üniteleri, Şişecam'ın denetlediği Isıcam Yetkili Üreticisi tarafından üretilir ve üretim hatalarına karşı 10 yıl garanti taşır. Camın çıtasından sökülerek yapılan müdahaleler garanti dışında sayılabilir. Pencere yeniyse önce satıcıyı ya da üreticiyi arayın.

2. Yeni cam aynı kalınlıkta mı? Çıta, cam kalınlığına göre seçilir. Çift camdan üçlü cama geçerken ünite kalınlaşır; eski çıta yeni camı sıkıştıramaz ya da hiç oturmaz. Profilin hangi kalınlıkları taşıdığı da seriye bağlıdır: Pimapen Nirvana 24'ten 52 mm'ye kadar kademeli cam kalınlıklarını, Carisma 19 ile 39 mm arasındaki çift ve üçlü camları alır.

3. Kanat ne kadar büyük? Cam ünitesi ağırdır. Çıtalar söküldüğünde cam yalnızca dış contaya yaslanır ve öne devrilebilir. Balkon kapısı ya da geniş sabit camda bu iş tek kişilik değildir.

4. Hangi oda, hangi mevsim? Kanat sökülecekse oda saatlerce açık kalır. Ankara'da kasımdan sonra bunu sabah erken başlayıp aynı gün kapanacak biçimde planlamak gerekir. Soğukta PVC daha az esner; ısıtılmayan bir şantiye odasında çıta kırılmaya daha yatkındır.

Adım adım: çıta nasıl sökülür?

Çıta sökmenin kuralı basittir: uzundan kısaya, ortadan uçlara.

1. Çıtaları işaretleyin. Her çıtanın yerini kâğıt bantla not edin (üst, alt, sağ, sol). Her çıta kendi kenarına özel boyda kesilir; yerleri karışırsa boy tutmaz. 2. Doğru aleti seçin. Geniş ağızlı, ince bir spatula ya da çıta sökme aparatı kullanın. Düz tornavida iş görür ama kanat yüzeyinde ve çıta kenarında iz bırakır. 3. En uzun çıtanın ortasından başlayın. Spatulayı çıta ile kanat arasındaki çizgiye, ortaya yakın bir noktadan sokun. Çıtayı camdan uzaklaşacak biçimde hafifçe kaldırın. Orta bölüm yuvasından çıkınca uçlara doğru ilerleyin. 4. Karşı uzun çıtayı, sonra kısaları sökün. Kısa çıtalar uzunlar çıktıktan sonra çok daha kolay gelir. 5. Camı tutun. Son çıta çıkmadan önce camı bir kişi içeriden tutsun.

Çıta ortasından çıkmıyorsa zorlamayın. Eski pencerelerde çıta yuvasına boya ya da silikon kaçmış olabilir; zorlanan çıta boyuna çatlar ve bir daha kullanılamaz.

Cam çıkınca: takozlara dokunmadan önce

Cam kanadın içinde doğrudan profile oturmaz; altında ve kenarlarında plastik takozlar vardır. Bu takozlar camın ağırlığını kanadın doğru noktalarına aktarır ve kanadın köşegenini sabit tutar.

Camı çıkarırken takozların yerini fotoğraflayın. Yeni cam aynı yerlere, aynı kalınlıkta takozlarla oturmalıdır. Takoz kayarsa ya da unutulursa kanat zamanla sarkmaya başlar; ardından kanat alttan sürter, kol zor döner. Pimapen neden kapanmaz yazısında bu zinciri ayrıntılı anlattık: cam değişiminden sonra kapanmayan pencerenin sebebi ayar değil, takoz olabilir.

Çıta nasıl takılır?

Takarken sıra tersine döner: en son sökülen çıta ilk takılır.

1. Cam ünitesinin takozların üzerine düzgün oturduğunu ve dış contaya her kenardan eşit yaslandığını kontrol edin. 2. Kısa çıtaları yerleştirin, sonra uzunları. 3. Çıtayı önce iki ucundan köşelere oturtun. Ortası hafif kavisli kalır. 4. Ortasına avuç içiyle ya da plastik tokmakla vurun. Çıta yuvasına girince belirgin bir tık sesi gelir. 5. Köşeleri kontrol edin: çıta uçları arasında açıklık kalmamalı, çıta contası cam yüzeyine boydan boya değmelidir.

Peki tık sesi gelmiyor, çıta yaylanıp geri çıkıyorsa ne olmuştur? Üç ihtimal var: çıtalar yer değiştirmiştir, yeni cam eskisinden kalındır ya da çıtanın contası yuvasından kaymıştır. Çıtayı zorla çakmak camın kenarına baskı yapar; dur ve sebebini bul.

Çıta contası (çıta fitili) ayrı bir konu

Cam çıtası contası, çıtanın cam tarafında duran ve camı içeriden sızdırmaz yapan contadır. Bazı çıtalarda conta çıtayla birlikte üretilir, bazılarında yuvasına ayrıca geçirilir.

Conta sertleşmiş, çatlamış ya da köşede açılmışsa kışın camın iç kenarında hava ve yoğuşma görülür. Kanat contasını doğru kesitle evde değiştirmek mümkündür; cam çıtası contası ise çıtanın sökülmesini, yani camın yerinden oynamasını gerektirir. Conta ömrü ve kesit seçimini Pimapen fitil ve conta değişimi yazısında ayrıca işledik.

Ne zaman kendiniz yapmayın?

• Cam kırıksa. Kırık camın üstündeki çıtayı sökmek, cam parçalarını serbest bırakır.
• Kanat balkon kapısı, sürme kapı ya da geniş sabit camsa.
• Pencere yüksek katta ve cam dışa doğru devrilebilecek konumdaysa.
• Cam garantisi sürüyorsa.
• Laminasyonlu (renkli) pencerede çıta kırılırsa: aynı renk ve kesitte çıta bulmak gerekir.

Ev sahibi için bu liste fazla temkinli görünebilir. Ama çıtayı kırmanın bedeli çıtanın kendisi değildir; yerine aynı seri ve renk çıta aramak, cam değişiminin süresini uzatan asıl kalemdir.

Çıta fiyatları neye göre değişir?

Cam çıtasının fiyatını tek başına çıtanın metresi belirlemez. Bir teklifte şu kalemler fark yaratır:

• Seri ve cam kalınlığı: Çıta kesiti seriye ve camın kalınlığına göre değişir.
• Renk: Beyaz çıta ile laminasyonlu çıta aynı kalem değildir; renkli pencerede çıta da renklidir.
• Conta: Contanın çıtayla birlikte gelmesi ya da ayrıca takılması.
• İşin kapsamı: Tek kırık çıtanın değişimi ile cam ünitesi değişimi sırasında tüm kanadın çıtalarının yenilenmesi farklı işlerdir.

Bu yüzden telefonda kesin fiyat vermek yanıltıcı olur; seri, renk ve cam kalınlığı görülmeden doğru çıta bile seçilemez.

Üretici gözüyle: çıta fabrikada da son iştir

Fabrikada bir kanadın üretim sırası kesim, kaynak, köşe temizliği ve donanım montajıyla ilerler; cam ve çıta en sona kalır. Camın takozlara oturtulması ve çıtaların doğru sırayla geçirilmesi, kanadın yıllarca sarkmadan çalışmasını belirleyen adımdır. Sahadaki cam değişiminde de aynı mantık geçerlidir: çıta, işin görünen kısmıdır; asıl iş altındaki takozdadır.

Çankaya'da 2000'lerin başında yapılmış bir apartman dairesinde salon camı buğulandıysa ya da Keçiören'de bir giriş kapısının paneli cama çevrilecekse, ilk soru "çıta nasıl sökülür" değil, "yeni cam hangi kalınlıkta olacak" olmalıdır. Çıtayı o cevap belirler. Keşif için bize ulaşın; seriyi, cam kalınlığını ve çıta durumunu yerinde görüp hangi parçanın değişeceğini birlikte netleştirelim. Seri ve cam kalınlığı bilgileri için Pimapen'in kendi sitesine de bakabilirsiniz.