Merdiven Korkuluğu Fiyatları: Metre Fiyatı Kaç Metreye Çarpılıyor?

Asansörü olmayan, kat yüksekliği 2,80 m olan iki katlı bir villa düşünün. İki firmadan merdiven korkuluğu teklifi aldınız; ikisi de metre fiyatını yazmış, rakamlar birbirine yakın, ama toplamlar belirgin biçimde ayrışıyor. Çoğu zaman bunun sebebi metre fiyatı değildir. Sebep, o fiyatın kaç metreyle çarpıldığıdır.

Merdiven korkuluğu fiyatı hangi uzunlukla çarpılır?

Metretül, korkuluk gibi kesiti sabit, boyu değişen işlerde fiyatın bir metrelik uzunluk üzerinden verilmesidir. Metre fiyatı ancak çarpıldığı uzunluk doğruysa anlam taşır; uzunluk ise iki farklı biçimde ölçülebilir. Plandaki yatay uzunluk bir sayı verir, merdivenin eğimi boyunca uzanan gerçek hat boyu başka bir sayı. Korkuluk basamakların eğimini izlediği için üretilen ve montajı yapılan boy ikincisidir.

Bir örnek: 2,80 m kat yüksekliği

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 31. maddesine göre asansörü olmayan binada basamak yüksekliği 16 cm'den fazla olamaz. Bunun hesabını çelik merdiven modelleri yazısında ayrıntılı yaptık; burada sonucu alıyoruz. 2,80 m'yi 18 eşit basamağa bölerseniz basamak yüksekliği yaklaşık 15,6 cm olur. Basamak derinliğini 30 cm seçerseniz 2a + b = 60 ila 64 formülü sağlanır (2 × 15,6 + 30 = 61,2).

18 yükseklik, iki kat arasında 17 basamak tablası demektir. Buradan:

• Yatay uzunluk: 17 × 0,30 = 5,10 m.
• Kat yüksekliği: 2,80 m.
• Eğim boyunca hat boyu: her basamakta 30 cm yatay ve 15,6 cm düşey ilerlediğiniz için 17 × √(0,30² + 0,156²) ≈ 5,75 m. (Uçlardaki ek parçalar bu boyu biraz uzatır.)

Plandan okunan 5,10 m ile gerçek hat boyu arasında yaklaşık yüzde 13 fark var. Teklif plan uzunluğuyla hazırlanmışsa, ölçü sahada alındığında korkuluk boyu yaklaşık yüzde 13 artar ve toplam da bu oranda yukarı gider. Merdivenin kendi eğimi arttıkça fark büyür.

Bir taraf mı, iki taraf mı?

5,75 m, merdivenin bir kenarının uzunluğudur. Yönetmeliğin 31. maddesi merdivenlerin her iki tarafında da, erişilebilirlik standartlarına uygun korkuluk ve küpeşte yapılmasını zorunlu tutuyor; 38. madde ise açık kenarlarda döşeme kotundan itibaren en az 1,10 metre yüksekliğe kadar korkuluk ister. Yani iki taraf için hesap yapıldığında hat yaklaşık 11,5 m olur. Duvara yaslanan tarafta pratikte duvara bağlı bir küpeşte uygulanır; bu taraf için teklifte hangi parçanın (korkuluk mu, küpeşte mi) fiyatlandığını ayrıca sorun. Teklifte "merdiven korkuluğu" tek satır olarak yazılıysa, kaç tarafı kapsadığını da.

Merdivenle bitmeyen kısım: sahanlık ve üst kat boşluğu

Metre hesabı çoğu zaman merdiven eğiminde bırakılır. Oysa korkuluk iki yerde daha devam eder.

• Sahanlık kenarı. İki kollu bir merdivende ara sahanlığın açık kenarı kendi korkuluğunu ister.
• Üst kat boşluğu. Merdiven üst kata çıkarken döşemede bir boşluk bırakır; bu boşluğun açık kenarlarını çeviren korkuluk ayrı bir hattır ve eğimli değil düz ölçülür.

Bu iki parça düz olduğu için birim fiyatı eğimli kısımdan farklı olabilir. Teklif satırı bunları ayırıyorsa iyi işarettir; tek metre fiyatına gömmüşse sorulacak şey, hangi uzunluğun dahil edildiğidir.

Metre fiyatının içine ne girer?

Aynı metre farklı sistemlerden oluşabilir. Fiyatı oynatan dört kalem şunlar:

Dolgu. Dikey çubuk, yatay hat ya da cam. Yönetmelik, korkuluktaki boşluklardan en fazla 10 cm çapında bir geçişe izin verir (madde 38); çubuklu sistemlerde çubuk sayısı hat boyuyla doğru orantılı artar. Camlı sistemde metre fiyatının yanında cam türü (lamine, temperli) ve kalınlığı devreye girer. Ayrıntısı için cam korkuluk modelleri yazısına bakabilirsiniz.

Taşıyıcı dikme ve bağlantı. Dikme basamağın üstüne mi, yanına mı, döşeme kenarına mı sabitleniyor? Bağlantı yeri hem işçiliği hem de yüzeyde bırakılan izi değiştirir. Bu karar alüminyum korkuluk yazısındaki ankraj anlatımıyla birlikte düşünülmeli.

Küpeşte. Korkuluğun üstündeki tutunma elemanı; malzemesi ve profil ölçüsü metre başına maliyete eklenir. Duvara bağlanan küpeşte, korkuluk hattından ayrı bir ölçüdür.

Yüzey işlemi. Alüminyumda boya ya da eloksal, çelikte boya sistemi, dış mekânda ayrıca korozyon koruması. Bu kalem metre fiyatı içinde mi, ayrı mı yazıldığı karşılaştırmanın en sık gözden kaçan yeridir.

İki teklifi aynı metreye getiren 6 soru

1. Fiyat hangi uzunluğa uygulanıyor: plan boyu mu, eğim boyunca hat boyu mu? 2. Kaç taraf hesaba katılmış, duvara bağlı küpeşte ayrı satır mı? 3. Sahanlık ve üst kat boşluğu korkuluğu aynı teklifte mi, ayrı satırda mı? 4. Dolgu hangisi: dikey çubuk, yatay hat, cam? Camsa türü ve kalınlığı nedir? 5. Dikme basamağa, yana ya da döşemeye mi sabitleniyor? Ankraj kimin kalemi? 6. Yüzey işlemi (boya, eloksal, galvaniz) dahil mi? Montaj ve ölçü onayı dahil mi?

Bu altı satırın hepsi dolu olan iki teklif yan yana konabilir. Birinde "korkuluk, metre fiyatı X" yazıp ötesi yoksa, düşük görünen fiyat çoğu zaman eksik kalan uzunluğun ya da kalemin fiyatıdır; bu yazıdaki alüminyum doğrama fiyatları anlatımındaki "teklifin birimi" mantığıyla aynı.

Neden bu yazıda rakam yok?

Merdiven korkuluğunda metre fiyatı; hat boyunu, dolguyu, küpeşteyi, yüzeyi ve bağlantıyı aynı anda taşıyan bir ortalamadır. Bu beşi ölçü alınmadan bilinmediği için ilan sitelerindeki "metre fiyatı" aralıkları bir merdivene uygulanamaz. YCS'nin merdiven ve korkuluk işlerinde alüminyum, cam ve çelik seçenekleri var; ölçüyü yerinde alıp kalemleri tek tek yazan bir teklif için ücretsiz keşif isteyebilirsiniz.