Alüminyum Sürme Sistemleri: Seçimi Üç Sorunun Sırası Belirler

Alüminyum sürme sistem açıklığın tamamını açar mı?

Klasik raylı sürme sistemde hayır, açmaz. Alüminyum sürme sistem, kanatları üst ve alt raylarda yatay kaydırarak açan, kanadın ağırlığını tekerlerle alt raya aktaran doğrama sistemidir; kanatlar birbirinin önünden kaydığı için bir kanat diğerinin üstüne bindiği yerde açıklık kapalı kalır. İki kanatlı sistemde açıklığın kabaca yarısı açılır. Ray sayısı arttıkça açılan pay büyür ama tamamına ulaşmaz; üç kanat ve üç rayda yaklaşık üçte ikisi açılır.

Seçimin ilk sorusu bu yüzden "hangi seri?" değil, "açıklığın ne kadarını açmam gerekiyor?" olmalı. Üç metrelik bir teras açıklığında iki kanat yetiyorsa iki ray yeter. Aynı açıklıkta geçişin geniş olması isteniyorsa üç kanat, üç ray ve daha derin bir kasa gerekir. Ray sayısı kasanın derinliğini, eşiğin genişliğini ve görünen profil kalınlığını birlikte belirler. Açıklığın tamamını açmak gerekiyorsa sürme yerine katlanır ya da açılır kanatlı çözümler konuşulur; bu karşılaştırma için sürme mi açılır pencere mi yazısındaki oda bazlı kararlar işe yarar.

Mekân ısıtılacak mı? İkinci soru ısı bariyeri

Isıtılan bir mekânda alüminyum sürme sistem, ısı bariyerli seriyle yapılmalıdır. Alüminyum ısıyı hızlı ileten bir metal olduğu için bariyersiz profilde iç yüz kışın soğuk kalır, cam kenarında yoğuşma görülür ve profil ısı köprüsü gibi çalışır. Bariyer, iç ve dış alüminyum yarıyı poliamid gibi düşük iletkenlikli bir şeritle birbirine bağlar. Bariyerin kesitte nasıl okunacağı ısı yalıtımlı alüminyum doğrama yazısında ayrıntılı anlatıldı; burada karar tarafı önemli.

Bariyersiz seri her zaman yanlış değildir. Ankara'da kışın hiç ısıtılmayan bir depo girişi, açık havaya bakan örtülü bir sundurma ya da yazlık kullanılan bir gölgelik için yalıtımsız seri yeterli olabilir ve daha sade bir çözümdür. Sorun, aynı sistemin salona ya da ofise taşınmasıyla başlar.

Sürme sistemin kendine özgü bir yanı daha var: kanat sürüldüğü için contası klasik açılır pencerenin contası gibi sıkıştırılmaz. Sürme sistemlerde kanat ile kasa arasındaki aralığı çoğunlukla fırça conta doldurur. Rüzgârlı bir kuzey cephede ya da ana caddeye bakan bir ofis girişinde bu fark hissedilir. Teklifte seri adının yanında o serinin test raporundaki hava geçirgenliği, su geçirmezliği ve rüzgâr yükü direnci sınıflarını da istemek gerekir; bu üç sınıf, pencere ve dış kapı ürün standardı EN 14351-1'in beyan ettirdiği, EN 12207 (hava), EN 12208 (su) ve EN 12210 (rüzgâr yükü) standartlarına göre verilen sınıflardır (EN 12207 künyesi).

Sızdırmazlığın öncelikli olduğu yerde seçenek kaldır-sür sistemdir. Kaldır-sürde kolu çevirmek kanadı birkaç milimetre kaldırır, kanat tekerlerin üzerinde kayar; kol ters çevrilince kanat contaların üzerine oturur (üretici anlatımı). Alüminyum doğrama hizmetimizde Hebe-Schiebe kaldır-sür sürme de yer alır; çalışma mantığı Hebeschiebe nedir yazısında anlatılıyor.

Kanat ne kadar ağır olacak? Üçüncü soru tekeri ve kilidi seçer

Tekerin ve ray kesitinin kararı kanat ağırlığıyla verilir; kanat ağırlığı ise camdan çıkar. Cam yaklaşık olarak her milimetre kalınlığı için metrekare başına 2,5 kg gelir. Örneğin 1,25 m genişliğinde, 2,20 m yüksekliğinde (2,75 m²) bir kanatta 4+16+4 çift cam kullanılırsa cam kalınlığı toplamı 8 mm'dir; 2,75 × 8 × 2,5 hesabı yaklaşık 55 kg eder. Üzerine kanat profilinin ağırlığı eklenir. Aynı kanat 6 mm'lik iki camla yapılırsa cam ağırlığı 82,5 kg'a çıkar. Yani cam kalınlığını yalıtım ya da güvenlik için artırmak, tekeri ve rayı da etkiler.

Bu hesabın pratik sonucu şudur: kanadın ağırlığı teker kapasitesinin altında kalmalıdır, ve sık kullanılan kapıda bu pay geniş tutulmalıdır. Salonla terası ayıran, günde defalarca kayan bir kapı ile yazın arada açılan bir kış bahçesi kanadı aynı tekerle çalışmaz. Alt rayın temiz tutulması da aynı kararın parçasıdır: Ankara'nın kuru, tozlu yazında rayda biriken kum tekerin ömrünü kısaltır, rayın tahliyesi tıkanınca su içeri taşabilir.

Kilitte soru iki yönlüdür: kapalı kanadı sabitleyen kilit kaç noktadan tutuyor, ve kanat dışarıdan kaldırılıp çıkarılabiliyor mu? Zemin kattaki bir geçişte kilit noktası sayısı ve kanadın raydan çıkmasını engelleyen üst ray detayı, serinin konforundan daha önemli olabilir. Sürme kanadın dışarıdan kaldırılmasıyla ilgili genel mantık pimapen dışarıdan açılır mı yazısında PVC için anlatıldı; alüminyum sistemde de kanat ağırlığı ve ray derinliği aynı soruyu sorar.

Üç soruyu birleştirince: üç Ankara senaryosu

• Daire balkonu, ısıtılan salon: Açıklık 2,5–3 m, iki kanat yeter; mekân ısıtıldığı için ısı bariyerli seri, çift cam ve hava geçirgenliği sınıfı sorulur. Hafif kanatta klasik sürme çoğu zaman yeterlidir.
• Kafe ya da ofis girişi (Ostim, Çankaya gibi bir ticari cephe): Kanat ağır ve çok sık kullanılıyor. Teker kapasitesi ve rayın aşınması öne çıkar; kilit noktası ve kanadın raydan çıkmasını engelleyen detay güvenlik sorusudur.
• Villa terası, kış bahçesi: Geniş açıklık, ağır cam, rüzgâr. Burada kaldır-sür sistem konuşulur; mekân ısıtılıyorsa bariyerli seri şarttır. Kış bahçesi ve teras işlerinde sürme kapı, çoğunlukla kasa ve çatı ile birlikte düşünülür.

Üretici gözüyle: seriyi katalogdan değil, kanattan seçin

Alüminyum doğramada profiller atölyede kesilir, işlenir ve birleştirilir; sürme kapıda sonucu belirleyen bu işin ölçüsüdür, çünkü kanatla ray arasındaki payın birkaç milimetre oynaması kanadın sürtmesine ya da aralık bırakmasına yol açar. Ölçünün doğru alınması için keşifte açıklık, kanat sayısı, cam kalınlığı ve zemin detayı birlikte yazılır; seri bundan sonra seçilir. Alüminyum doğrama işlerimizde keşif Ankara içinde ücretsizdir.

Teklifte okunacak 6 satır

1. Kanat sayısı, ray sayısı ve açılan pay (açıklığın ne kadarı açılıyor). 2. Seri adı; ısı bariyeri var mı, kesiti nasıl. 3. Cam kompozisyonu ve kalınlık toplamı. 4. Kanat ağırlığı ve teker kapasitesi (serinin kanat sınırı). 5. Kilit tipi, kilit noktası sayısı, kanadın raydan çıkmasını engelleyen detay. 6. Eşik ve alt ray tahliyesi; hava, su ve rüzgâr sınıfı için test raporu.

Bu altı satır teklifte yazıyorsa iki teklif aynı şeyi fiyatlıyor demektir. Açıklığınızın ölçüsü ve kullanım yeriyle birlikte iletişim sayfasından keşif talep edebilirsiniz.