Pimapen Neden Terler? Nem, Soğuk Yüzey ve Hava Akışı

Pimapen neden terler?

Pencere terlemesi, odadaki sıcak ve nemli havanın soğuk bir yüzeye değip taşıdığı su buharını o yüzeye su olarak bırakmasıdır. Buna yoğuşma denir. Terleyen şey pencerenin malzemesi değil, cam ile odanın havası arasındaki sıcaklık ve nem farkıdır; PVC profil terlemenin asıl nedeni değildir; çoğu zaman yalnızca terlemenin göründüğü yer olur.

Kışın Ankara'da gece sıcaklıkları sıfırın altına indiğinde cam, evin en soğuk yüzeylerinden biri olur. Mutfakta pişen yemek, banyodan yayılan buhar, kapalı odada uyuyan dört kişinin nefesi derken oda havası su taşır. Bu hava cama çarpar, soğur ve taşıyamadığı suyu bırakır. Aynı pencere yazın terlemez; yani asıl soru, pencerenin neden bozuk olduğu değil, kışın bu üç şeyin cam üzerinde nasıl buluştuğudur.

Terlemeyi üç şey belirler

Bir pencerenin terleyip terlemeyeceği üç değişkenin bileşimidir. Birini değiştirmek, çoğu zaman sorunu bütünüyle çözmeden azaltır.

1. Odadaki nem

Nem ne kadar yüksekse yoğuşma o kadar erken başlar. Yoğuşmanın başladığı yüzey sıcaklığına çiğlenme noktası denir ve oda nemi arttıkça bu sıcaklık yükselir; yani aynı soğuklukta bir cam, nemli odada terlerken kuru odada terlemez. Nemin kaynakları belli: yemek pişirme, banyo, ev içinde çamaşır kurutma, çok sayıda bitki, bir de bacasız gaz sobası ve katalitik ısıtıcı gibi su buharı salan cihazlar.

2. Camın yüzey sıcaklığı

Cam ne kadar soğuksa oda havasının orada su bırakma ihtimali o kadar yüksek. Yüzey sıcaklığını belirleyen şey camın yalıtımı: tek cam çok soğur, çift cam daha az, Low-E kaplamalı çift cam daha da az. Isıcam S serisi (Low-E) ısı kaybını %50 azaltır, Sinerji 3+ üçlü cam standart çift cama göre yaklaşık 4 kat yalıtım sağlar; iç yüzey bu camlarda daha sıcak kaldığı için aynı odada daha geç terler. Seçim ayrıntısı için hangi Isıcam seçilmeli yazısına bakabilirsiniz.

3. Pencerenin önündeki hava akışı

Sıcak hava cama ulaşabiliyorsa cam ısınır; ulaşamıyorsa soğuk kalır. Sık görülen üç durum: kalın perdeyi cama yapışık çekmek, camın önüne koltuk ya da mobilya yerleştirmek, radyatörün üstünü kapatan bir denizlik ya da perde. Bu durumların ortak sonucu, ısıtmanın cama ulaşmaması ve cam yüzeyinin odanın geri kalanından daha soğuk kalmasıdır. Terleme bu yüzden önce perdenin arkasında başlar, siz görmeden kenarlara yayılır.

Yeni pencere takınca neden daha çok terliyor?

Eski, hava kaçıran bir pencere evin nemini farkında olmadan dışarı atar; sızdırmaz yeni pencere bu kaçağı kapatır ve nem içeride kalır. Üç dört kişilik bir daire eski pencerelerle terlemiyorken yeni pencereyle terlemeye başlayabilir. Bu, yeni pencerenin kusuru değil, evin artık kendi kendini havalandırmamasıdır; kontrollü havalandırmayı siz yaparsınız.

Bu noktada çözüm pencereyi gevşetmek değil. Contayı yorup hava kaçağı açmak hem ısınma giderini artırır hem de sorunu başka yere taşır. Havalandırmayı bilerek yapmak, ya da sürekli küçük bir havalandırma isteniyorsa havalandırma menfezi gibi bir elemanla yönetmek doğru yoldur.

Terleme üç yerde olabilir

Terlemenin yeri nedenini söyler, o yüzden önce nerede olduğuna bakın.

• Camın iç yüzeyinde (özellikle alt kenarında): Oda nemi soğuk cama değiyor. Sabah silip havalandırınca kuruyor ve gün içinde geri gelmiyorsa normal sayılır. Her gün kanat çevresine ve kasaya kadar yayılıyor, damlıyorsa nem ya da yüzey sıcaklığı sorunu var; küf riskine geçmeden bakmak gerekir. Küf bölümü pimapen neden küflenir yazısında.
• Camın dış yüzeyinde: Pilkington'a göre dış yüzey yoğuşması, yüksek yalıtımlı camda dış tabakanın eski camdan daha soğuk kalmasından doğan doğal bir olaydır; özellikle ilkbahar ve sonbaharda, gecenin soğuk, havanın nemli olduğu zamanlarda görülür. Güneş çıkıp cam ısınınca ya da rüzgâr çıkınca kurur. Bu terleme arıza değil, yalıtımın işaretidir.
• İki cam arasında: Parmakla silinmiyor, süt rengi bir leke ya da buğu bırakıyorsa bu, cam ünitesinin kenar sızdırmazlığının bozulduğunu gösterir. Nem ve havalandırmayla ilgisi yoktur; ayrıntı Isıcam arası buğulanma yazısında.

Bu akşamdan başlayarak beş adım

1. Nemi görün. Ucuz bir nem ölçer (higrometre) ile oturma odasındaki ve yatak odasındaki nemi bir akşam ve bir sabah okuyun. Almanya Federal Çevre Dairesi (UBA) iç mekân için %40–60 arasını öneriyor. Yoğuşmanın hangi nemde başladığı camın türüne ve dış sıcaklığa bağlıdır; tek ya da eski çift camda %40'ın altında da terleme olabilir. 2. Nem kaynağını azaltın. Mutfakta davlumbaz ve aspiratörü pişirirken çalıştırın, banyonun kapısını kapalı tutup kullanımdan sonra penceresini açın, çamaşırı odanın ortasında kurutmayın. 3. Kısa ve güçlü havalandırın. Sabahları karşılıklı iki pencereyi birkaç dakika sonuna kadar açıp kapatmak, gün boyu aralık bırakılan bir pencereden daha etkilidir; odanın duvarları ısısını kaybetmeden hava yenilenir. 4. Camın önünü açın. Perdeyi camın birkaç santim uzağına, radyatörün üstünü kapatmayacak şekilde asın. Alttan yukarı çıkan sıcak hava cama ulaşsın. 5. Pencereyi kontrol edin. Kapatınca kanat contaya düzgün oturuyor mu, conta yorulmuş mu? Yorgun conta hava kaçırır ve çevresinde soğuk nokta oluşturabilir. Önce fitil/conta değişimi yazısındaki kâğıt testine bakın.

Bu beş adımdan sonra da camın ortasından kenarına her gün su akıyorsa sorun pencerede ya da camın cinsindedir.

Üretici gözüyle: terleme kararı pencere seçiminde başlar

Terlemeyi tümden sıfırlayan bir pencere yoktur; odadaki nem varsa, hangi cam takılırsa takılsın en soğuk nokta terler. Ama pencere o noktayı geciktirebilir. Cam yalıtımı yüksekse iç yüzey sıcak kalır ve aynı odada terleme azalır; kuzey cepheli, sürekli soğuk kalan yatak odası ya da mutfak için bu fark hissedilir. Montajda kasa ile duvar arasındaki derzin düzgün yapılması da kasa çevresindeki soğuk noktaları azaltır.

Mevcut pencerenizin neden terlediğini anlamak için terlemenin yerini (iç yüz, dış yüz, cam arası) ve saatini not edin, mümkünse bir fotoğraf çekin. Ücretsiz keşif için bize ulaşın; keşifte cam ünitesine, contaya ve montaj derzine birlikte bakıp çözümün havalandırma mı, ayar mı, cam değişimi mi olduğunu söyleriz.